Mια “κριτική απάντηση” στο άρθρο μου με τίτλο, «Κοινωνικές τάξεις ή διαστρωμάτωση» (7η, 9/5/20) και μάλιστα από έναν Καθηγητή Πανεπιστημίου, της Πολιτικής Φιλοσοφίας και φίλο Θεόδωρο Γεωργίου, δεν μπορούσε παρά να δικαιούται την παραχώρηση της προνομούχας, ομολογώ, θέσης του κυρίου άρθρου.

Μια διευκρινιστική ανταπάντηση στην «κριτική» οφείλεται και ως ένδειξη σεβασμού στον ειδικό επιστήμονα, αλλά και ως ευκαιρία αποσαφηνίσεων προς τους αναγνώστες που μας κάνουν την τιμή να διαβάζουν τα κείμενά μας.

Δεν καταργώ τον Μαρξ. Τον προσαρμόζω, στις παρούσες και ορατές του άμεσου μέλλοντος καταστάσεις. Αποδέχομαι ως ορθότερη τη θεωρία του Διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού, για την ερμηνεία των κοινωνικών και, πρωτευόντως, οικονομικών φαινομένων.

– Αλλά η οικονομία «σε τελική ανάλυση», όπως συχνά αναφέρει ο Ένγκελς, αλλά και ο Λένιν ασκώντας κριτική στους «οικονομιστές», μπορεί να είναι ο κυρίαρχος παράγοντας, αλλά δεν είναι ο μοναδικός. Είχα γράψει από το 1971 ακόμη, προλογίζοντας βιβλίο1 εκδοτικής μου παραγωγής: «...Κάνει το ίδιο λάθος (o συγγραφέας) που έκαναν πολλοί μεγάλοι όταν ανακάλυψαν κάτι σπουδαίο. Το θεώρησαν “λυδία λίθο” ερμηνείας όλων των κοινωνικών φαινομένων. Παράδειγμα ο Φρόϋντ με τη “λίμπιντο”, ο Νίτσε με την “θέληση για δύναμη”, ο Μαρξ με την αναγωγή των πάντων, έστω και “σε τελική ανάλυση”, με βάση το οικονομικό σύστημα παραγωγής, σε αντιστοιχία με τις παραγωγικές δυνάμεις...»

Η ζωή είναι πολυσχιδής. Δεν είναι μονοδιάστατη. Εν κατακλείδι, γιατί το θέμα της γιγάντωσης της ανισότητας είναι τόσο σημαντικό ώστε απαιτούνται πολύ-ημερίδες επιστημονικής διερεύνησης ανάλυσης και διαλόγου, πράγμα που αναδεικνύει και την ανάγκη ίδρυσης δημοτικού ή διαδημοτικού Πανεπιστημίου, που την επιτακτικότητά του υπενθυμίζει εύστοχα ο Θ. Γεωργίου και που περιελάμβανε σε κάποιες παλιότερες προεκλογικές του εξαγγελίες και ο πολυπράγμων, δραστήριος δήμαρχος, Γρ. Κωνσταντέλλος.

Εκείνο που θέλω να πω, επαναλαμβάνοντας ότι απαιτείται η αναστροφή της «κλίμακας αξιών», είναι πως δεν επιδιώκεται η... κατάργηση των φυσικών αναγκών και τάσεων των ατόμων και της κοινωνίας, πράγμα ανέφικτο πρακτικά, αλλά η επιστροφή ακριβώς στις φυσικές και βιολογικές αξιακές διαβαθμίσεις.

Και αιτία για τούτο μού έδωσε ο Ξενοφών ο Αθηναίος, όταν στο βιβλίο του «ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ» εκθειάζει τους Σπαρτιάτες που δεν φροντίζουν τόσο την εξωτερική τους εμφάνιση με την πολυτελή ενδυμασία και τα κοσμήματα, γιατί κόσμημα θεωρούσαν μάλλον (περισσότερο) την αρετή και τη ρώμη (την σωματική ευρωστία) ενώ περιφρονούσαν τον πλούτο (οι αρχαίοι Λακεδαίμονες).

Ας αναλογιστούμε λίγο τί θα συνέβαινε στην εποχή μας αν αντιστρεφόταν η κλίμακα αξιών και εναρμονιζόταν με την φυσική – βιολογική αξιακή κλίμακα των Λακεδαιμόνων του Ξενοφώντα!...

Πάμε στο άλλο μεγάλο θέμα και κλείνω:

Η ουσιαστική όξυνση της διαφοροποίησης της ταξικής διαστρωμάτωσης έχει μεγιστοποιηθεί.

Η τυπική διάκριση των τάξεων (η θεσμική) έχει καταργηθεί. Η ταξική συνείδηση, για διάφορους και διαφορετικούς λόγους έχει εξατμισθεί!

Κι όταν δεν υπάρχει «ταξική συνείδηση», όπως και η «εθνική συνείδηση», ΔΕΝ υπάρχει ούτε τάξη, στην ουσία, ούτε έθνος. Και αυτό είναι επίτευγμα του νεοφιλελευθερισμού και της παγκοσμιοποίησης.

«...Το κρατικό συμφέρον καθορίζει λιγότερο την εξωτερική πολιτική(...). Η αποδόμηση του νεωτεριστικού κράτους δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη, αλλά προχωρά ταχύτατα (κοντεύει)...

η καθολική πορεία προς τις ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν μέρος μιας διαδικασίας η οποία έχει στόχο να δημιουργήσει πιο πλουραλιστικά κράτη... η κρατική εξουσία διαχέεται(...).

Η κοινωνία είναι λιγότερο εθνικιστική. Μια κοινωνία στην οποία αφθονούν οι πολλαπλές ταυτότητες και οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν θέσει ως κεντρικό στόχο της ζωής τους, την προσωπική εξέλιξη και την προσωπική κατανάλωση...»! λέει ο θεωρητικός της παγκοσμιοποίησης Robert Cooper2, κι εδώ θα μπορούσα να κόψω απότομα. Θα το πως όμως κι ας περιγαλστώ από κάποιους για... συνομοσιολογία: Εδώ συσχετίζονται και οι «κατευθυντήριοι λίθοι της Τζόρτζια» και η πανδημία του covid-19. Τώρα που γίναμε ιδιώτες (idiots), αποδυναμωμένοι, ο καθένας μόνος του, για «πάρτη του», μπορούμε να επιταχύνουμε τους «ευγενείς» στόχους, κάποιων κορυφαίων στοχαστών...

Κώστας Βενετσάνος


1. Van de Velde: «Ο ΤΕΛΕΙΟΣ ΓΑΜΟΣ», εκδ. ΣΚΑΡΑΒΑΙΟΣ, εισαγωγή, σελ. 26.

2. R. Cooper: «Η ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ», εκδ. Κέδρος, σελ. 85. Ο R.C. είναι διαπρεπής διπλωμάτης, πρ. Γεν. Διευθυντής του Συμβουλίου της Ε.Ε. σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και Πολιτικοστραατιωτικών υποθέσεων.

Αφήστε σχόλιο...

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 196 επισκέπτες και κανένα μέλος