Θρήνος από τις πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική

Θρήνος από τις πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική

Tagline

Ο τραγικός απολογισμός της μέρας από την χθεσινή λαίλαπα 

More...
“Ο ΗΓΕΜΟΝΑΣ” του  Μακιαβέλλι σχολιάζεται από το Ναπολέοντα Bοναπάρτη

“Ο ΗΓΕΜΟΝΑΣ” του  Μακιαβέλλι σχολιάζεται από το Ναπολέοντα Bοναπάρτη

Tagline

Παρουσιάστηκε σε ενδιαφέρουσα εκδήλωση στην "Ιωνία"

More...
Λεπτομέρειες για τη Δημοτική Συγκοινωνία στα 3Β

Λεπτομέρειες για τη Δημοτική Συγκοινωνία στα 3Β

Οι στάσεις και οι ανταποκρίσεις

Οι στάσεις και οι ανταποκρίσεις

More...
Η εταιρεία ΜΕΕΚΒ ξαναχτύπησε στη Βούλα

Η εταιρεία ΜΕΕΚΒ ξαναχτύπησε στη Βούλα

Πέτυχε αναίρεση απόφασης στον Αρειο Πάγο για την παραλία

Κινδυνεύει το παραλιακό μέτωπο να περάσει σε ιδιωτικά χέρια

More...
Ο “Κλεισθένης 1” προκαλεί ακυβερνησία στους Δήμους!

Ο “Κλεισθένης 1” προκαλεί ακυβερνησία στους Δήμους!

Αρνηση και συναίνεση από ΚΕΔΕ και ΠΕΔΑ

Αρνηση και συναίνεση από ΚΕΔΕ και ΠΕΔΑ

More...

Τελευταίο Φύλλο


Αρ.Φύλλου:1046-04-08-2018

 

Πεθαίνουν οι φοίνικες!

Νέος επιβλαβής οργανισμός στα φοινικοειδή

Rhynchophorus ferrugineus (Olivier) (Coleoptera: Curculionidae), κν.  κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος των φοινίκων (red palm weevil)

 

Δρ. Αντώνιος Μιχαηλάκης
Ερευνητής
Εργαστήριο Γεωργικής Εντομολογίας - Τμήμα Εντομολογίας και Γ. Ζωολογίας
Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο

 

 


Προσφάτως ο Δ. Καλυβίων εξαιτίας των πυρκαγιών έζησε μία τεράστια οικολογική καταστροφή που υποβάθμισε σημαντικά το περιβάλλον. Στο πρόβλημα της υποβάθμισης έρχεται να προστεθεί και ένας νέος εχθρός των φοινικοειδών που προκαλεί σημαντικές μη αναστρέψιμες προσβολές.

Με το συγκεκριμένο άρθρο γίνεται μία προσπάθεια για την ενημέρωση του κοινού προκειμένου να γνωρίσει το πρόβλημα και να ειδοποιήσει τις κατά τόπους αρμόδιες υπηρεσίες βοηθώντας έτσι στη μη εξάπλωση ενός εντόμου με δυσμενείς οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις.

foinikasΈως το Σεπτέμβριο του 2009 ο Δ. Καλυβίων εθεωρείτο μία περιοχή στην οποία το εν λόγω έντομο δεν είχε εμφανίσει δραστηριότητα. Το γεγονός αυτό θεωρείτο αρκετά σημαντικό γιατί η πιθανή είσοδός του θα σήμαινε και την εξάπλωσή του προς άλλες περιοχές όπως τη Σαρωνίδα, την Ανάβυσσο και τελικά στο Σούνιο και το Λαύριο. Το Σεπτέμβριο του 2009 η ερευνητική μας ομάδα εντόπισε προσβολή στη περιοχή του Λαγονησίου (Δήμος Καλυβίων). Το κρούσμα αυτό ήταν το πρώτο επίσημα καταγεγραμμένο στην ευρύτερη περιοχή και αμέσως ειδοποιήθηκαν τόσο η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αν. Αττικής όσο και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η προσβολή ξεκινά από την κορυφή του φοίνικα στη βάση των νεαρών φύλλων ή από πληγές στα φύλλα και στον κορμό, όπου τα θηλυκά ωοτοκούν. Χαρακτηριστικό μακροσκοπικό σύμπτωμα  είναι η καταστροφή της νέας βλάστησης (καρδιάς) και  η κάμψη των παλαιών φύλλων που δίνει στο φυτό την όψη ανοικτής ομπρέλας (Φωτο 1).

Οι έντονα προσβεβλημένοι φοίνικες εμφανίζουν ολική απώλεια των φύλλων και σήψη του κορμού, με συνέπεια τη ξήρανση  του δέντρου. Συνήθως η ζημιά που προκαλείται από τις προνύμφες είναι ορατή πολύ μετά την έναρξη της προσβολής. Όταν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα η ζημιά είναι μη αναστρέψιμη και επιφέρει την ολική ξήρανση του δέντρου (Φωτογραφία 2. Στα αριστερά φαίνεται ένας υγιής φοίνικας ενώ στα δεξιά της εικόνας ο προσβεβλημένος).

Γενικά τα ακμαία που βρίσκονται σε ένα φοίνικα δεν μετακινούνται σε άλλο όσο βρίσκουν τροφή σ΄ αυτόν. Το ακμαίο δεν πετάει πολύ (800-1000 μέτρα) μέσα στη συστάδα που βρίσκεται αλλά πετάει προς άλλες συστάδες όταν νεκρωθούν όλοι οι φοίνικες και δεν βρίσκει αρκετή τροφή.


Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται η χρήση τοξικών εντομοκτόνων εντός του αστικού πρασίνου. Για πρώτη φορά όμως το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στις 24/9/2009 αποφάσισε τη “Χορήγηση κατ’ εξαίρεση έγκρισης διάθεσης στην αγορά εντομοκτόνων σκευασμάτων με βάση το άρθρο 8 (παρ. 4) του Π.Δ. 115/97, για την πρόληψη και τον περιορισμό της εξάπλωσης του εντόμου Rhynchophorus ferrugineus (Olivier) στα φοινικοειδή, σε εφαρμογή της Απόφασης 2007/365/ΕΚ”.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι επιτρέπει τη χρήση για συγκεκριμένα εντομοκτόνα και για διάστημα 120 ημερών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η χρήση των σκευασμάτων που εγκρίνονται για αυτό το ιδιαίτερο καθεστώς απαιτεί την γνωστοποίηση ενεργειών. Αναλυτικότερα αναφέρεται ότι «… οι ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων στις οποίες έγινε εφαρμογή εντομοκτόνου σκευάσματος σύμφωνα με τα ανωτέρω καθώς και οι αρμόδιοι Γεωπόνοι των Δήμων ή Κοινοτήτων (σε περίπτωση που η εφαρμογή έγινε σε κοινόχρηστους χώρους), υποχρεούνται εντός δέκα (10) ημερών από την εφαρμογή τους να προσκομίσουν στη Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής έκθεση, η οποία θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα: α) Το σκεύασμα που χρησιμοποιήθηκε, β) την ποσότητα που απαιτήθηκε, γ) τον αριθμό των δένδρων ή των κομμένων δένδρων που ψεκάστηκαν και δ) την έκθεση βεβαίωσης του γεωπόνου που επιβεβαίωσε το πρόβλημα και επέβλεψε τη διαδικασία».


Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η χρήση οποιαδήποτε άλλου σκευάσματος πλην των αναφερόμενων στην κατ’ εξαίρεση έγκριση είναι παράνομη. Επιπλέον, για να μπορέσουν να γίνουν τα παραπάνω βήματα προβλέπεται να γίνεται αρχικά η διαπίστωση του προβλήματος και στη συνέχεια να ακολουθηθεί η εφαρμογή των σκευασμάτων. Τονίζεται για άλλη μία φορά ότι η εφαρμογή των σκευασμάτων θα γίνεται παρουσία Γεωπόνου, ο οποίος θα επιβεβαιώνει την προσβολή από το Rhynchophorus ferrugineus (Olivier), θα επιβλέπει την κοπή και το κάψιμο των φοινικόδεντρων και θα είναι υπεύθυνος για την εφαρμογή των σκευασμάτων σύμφωνα με τους όρους της απόφασης.

Υπενθυμίζεται ότι η συγκεκριμένη απόφαση είναι ένα μέτρο προσωρινό και ως εκ τούτου συνιστάται να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στους καλλιεργητικούς χειρισμούς και τις μηχανικές μεθόδους.


Καλλιεργητικοί χειρισμοί και μηχανικές μέθοδοι

Η καλή υγιεινή τόσο του φοίνικα όσο και του περιβάλλοντος χώρου αλλά και οι καλλιεργητικές τεχνικές αποτελούν ίσως τα σημαντικότερα μέτρα για την αποτροπή προσβολής από το έντομο. Αναλυτικότερα:

• Αποφυγή κλαδεμάτων και πληγών. Όταν κόβονται πράσινα φύλλα πρέπει η τομή να γίνεται 120 cm μακριά από τη βάση. Επιπλέον, οι καλύτεροι μήνες για τέτοιου είδους φροντίδες είναι οι μήνες από Δεκέμβριο έως και Φεβρουάριο.

• Περιοδικά συνίσταται ο καθαρισμός των κεφαλών των φοινικοειδών ώστε να εμποδίζεται η αποσάθρωση των οργανικών υλικών στις μασχάλες των φύλλων του φυτού.

• Τα φοινικοειδή που είναι προσβεβλημένα από ασθένειες είναι περισσότερο επιρρεπή στην προσβολή από το συγκεκριμένο έντομο. Τα φοινικοειδή αυτά πρέπει να θεραπεύονται ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος

• Το σημαντικότερο μέτρο είναι η καταστροφή όλων των νεκρών ή βαριά προσβεβλημένων φοινικοειδών προκειμένου να περιορίζεται η εξάπλωση του εχθρού.


Άλλα επιπρόσθετα μέτρα

Επίσης σημαντικό μέτρο είναι να γίνεται η μεταφορά και η πώληση φοινικοειδών με τα απαραίτητα έγγραφα (πιστοποιητικό φυτοϋγειονομικού ελέγχου). Για καλύτερα αποτελέσματα ένα επιπρόσθετο μέτρο είναι η δημιουργία ζωνών προστασίας δηλ περιοχών πλάτους 2-3 χλμ όπου δεν φύεται κανένα είδος  φοίνικα προκειμένου να εμποδιστεί η άμεση μεταφορά του εντόμου από τις προσβεβλημένες περιοχές. Επίσης είναι απαραίτητη η ανάπτυξη πυκνού δικτύου παγίδευσης στα όρια της επέκτασης του εχθρού προκειμένου να επιτευχθεί μαζική παγίδευση και θανάτωση ακμαίων (χρήση φερομονικών παγίδων ενισχυμένες με καϊρομόνες). Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι στο Ισραήλ χρησιμοποιήθηκαν 4000 παγίδες για έκταση 450 εκταρίων!

Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε ότι στα μέτρα αντιμετώπισης πρέπει να συμπεριλάβουμε την φύτευση και άλλων ειδών φοινικοειδών εκτός του Phoenix canariensis. Η βιοποικιλότητα φαίνεται ότι εμποδίζει τη γρήγορη επέκταση του εχθρού ενώ μόνο τα είδη Chamaerops humilis και Washingtonia robusta αναφέρονται ως σχετικώς ανθεκτικά στο έντομο αυτό.

Αν και η πρώτη επίσημη καταγραφή σχετικά με τη παρουσία του R. ferrugineus στη χώρα μας έγινε το φθινόπωρο του 2005 από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και έθεσε σε πρώτη προτεραιότητα την ανάγκη λήψης μέτρων φυτοπροστασίας για τους φοίνικες που υπάρχουν στη χώρα μας δυστυχώς η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην είσοδο του R. ferrugineus ήρθε απογοητευτικά καθυστερημένη. Ο χαρακτηρισμός του R. ferrugineus ως έντομο καραντίνας έγινε μόλις τον Απρίλιο του 2007, δηλαδή 16 χρόνια μετά από την πρώτη εμφάνισή του στην Ισπανία και αφού πρώτα είχε ήδη εξαπλωθεί σε Ελλάδα, Ιταλία, Κύπρο και Πορτογαλία αλλά και σε διάφορες γειτονικές στην Ευρώπη χώρες όπως Τουρκία και Συρία.

Την περίοδο αυτή βιώνουμε έντονα μία οικονομική κρίση που για πρώτη φορά συμπίπτει και με περιβαλλοντική κρίση. Η σύμπτωση αυτή δίνει αρκετές δικαιολογίες στους «αρμόδιους» φορείς που σπεύδουν να δηλώσουν με μεγάλη ευκολία «αναρμόδιοι». Αξίζει να επισημανθεί ότι οποιαδήποτε οικονομική κρίση έχει πεπερασμένη χρονική διάρκεια και οι επιπτώσεις είναι αναστρέψιμες. Αντιθέτως, οποιαδήποτε οικολογική καταστροφή στη περιοχή μας θα είναι μη αναστρέψιμη.

Διαφήμιση

Προσεχή Γεγονότα

Καμία εκδήλωση

Διαφήμιση (1a)

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 202 επισκέπτες και κανένα μέλος