Αντι-Συνταγματικός και παράνομος
Κώστας Βενετσάνος
«Τα Συντάγματα δεν είναι μόνον δια τους Νομικούς. Είναι δια τους λαούς»
Ν.Ν. Σαρίπολου1
Μερικά πράγματα έρχονται για να μείνουν. Απλώς ψάχνοντας ή πλάθοντας την ευκαιρία.
Κι όταν το Σύνταγμα – ο υπέρτατος νόμος – στέκει εμπόδιο, απλά το αναθεωρούμε ή το παρερμηνεύουμε.
Πάντα βρίσκονται Συνταγματολόγοι που έχουν διαφορετικές «επιστημονικές» απόψεις με πλούσια επιχειρηματολογία ή ακόμη και δικαστές – ποιος, δημοκρατικά σκεπτόμενος κυβερνήτης, μπορεί ν’ αμφισβητήσει την ελεύθερη δικαστική του κρίση;
Απλά, γνωρίζοντας από την διαδρομή ενός εκάστου τις απόψεις και τις κλίσεις, μπορεί να προβλέψει και τις κρίσεις του, επί των επίμαχων σημείων.
Μερικοί μάλιστα εξ αυτών καταλαμβάνουν λόγω της αποδεδειγμένης αξίας τους και της προσήλωσής τους στα «συμφέροντα της χώρας», καταλαμβάνουν ανώτατα αξιώματα!
(Α, παρατήρηση εκτός θέματος: τώρα, λέμε «της χώρας»· δεν λέμε, «του έθνους», γιατί έχει παραφθαρεί ή ακούγεται «ρατσιστικό! Ε, λοιπόν εγώ τώρα, δηλώνω πρωτίστως εθνιστής και ως εκ τούτου Διεθνιστής. Όχι globalist, της παγκοσμιοποίησης).
Ας γυρίσουμε όμως στον υπέρτατο νόμο του κράτους, το ΣΥΝΤΑΓΜΑ, επί του οποίου έχουμε – έχουν όλα τα κόμματα – συγχωρήστε μου την έκφραση, ασελγήσει. Έχουν ψηφιστεί αναθεωρήσεις που «αναθεωρούν» πλαγίως μη αναθεωρητέες διατάξεις όπως το άρθρο 1, που καθορίζει το πολίτευμα της Ελλάδος ως «Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία». Με την αναθεώρηση του 1986, από το ΠΑΣΟΚ, όπου, αφού αφαιρέθηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας οι ουσιαστικές αρμοδιότητες, κατέστησαν το πολίτευμα Πρωθυπουργοκεντρικό.
Αλλά δεν επεκτείνομαι σε άλλες αναθεωρήσεις όπως το άρθρο 28 της μείωσης της Εθνικής Κυριαρχίας, το άρθρο 16, για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, κ.λπ. γιατί δεν είναι το θέμα μας.
Θα αναφερθούμε στον ΕΝΦΙΑ, που δεν χρειάστηκε να γίνει καμμία αναθεώρηση, αλλά μόνον μια «ερμηνεία», ή μάλλον σκόπιμη παρερμηνεία του άρθρου 78 του Συντάγματος που αναφέρεται στη «φορολογητέα ύλη», δηλαδή τί φορολογείται, και πώς, εξειδικεύοντας το άρθρο 4, παράγραφο 5, που λέει ότι «οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν (…) στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους».
Τι λέει λοιπόν, αυτό το άρθρο, για το τι φορολογείται, ποια είναι η φορολογητέα ύλη;
«(…) το εισόδημα, το είδος της περιουσίας, τις δαπάνες και τις συναλλαγές (…)». Το είδος της περιουσίας!
Τι καταλαβαίνετε εσείς με το «είδος» της περιουσίας; Εσείς, γιατί τα Συντάγματα «δεν είναι μόνο για τους νομικούς, αλλά κυρίως για τους λαούς», όπως έγραφε στο τρίτομο έργο του, ο Πρύτανης του Συνταγματικού Δικαίου, Ν. Ν. Σαρίπολος.
Ποιο είναι λοιπόν το είδος; Θα λέγατε, η ακίνητη περιουσία (γενικώς), η κινητή, και εμβαθύνοντας, τα επιπλέον της κατοικίας σπίτια, ή τα οικόπεδα, τα χωράφια, ή η χέρσα γη, τα …ορυχεία…
Να σκεφθώ εγώ κι άλλα είδη περιουσιών;
Εχουμε ας πούμε στην κατοχή μας …επτά (7) σπίτια. (Δεν λέω 17, 38 ή 67 που δηλώνουν κάποιοι πολιτικοί μας). Δεν έχουμε λοιπόν τα 7 σπίτια για να μένουμε σε ένα κάθε ημέρα της εβδομάδος. Θα μένουμε στο ένα και τα άλλα θα τα έχουμε προς εκμετάλλευση. Ε, αυτά τα άλλα επειδή θα μου επιφέρουν εισόδημα, έστω τεκμαρτό εισόδημα, δικαιολογείται να φορολογείται, αυτό το μαχητό τεκμαρτό εισόδημα· ή να εκμισθώνω τα χωράφια. Αυτά καταλαβαίνω ότι καλύπτουν τη συνταγματική διάταξη. Όχι το σπίτι που μένω, που το απέκτησα με ιδρώτα ή τον ιδρώτα των γονιών μου, ή με δάνεια και διπλό ιδρώτα και χτυποκάρδια, για να μη μου το «φάνε» τα …Funds για ένα κομμάτι ψωμί.
Και εν πάση περιπτώσει ας ερμηνεύσουμε το Σύνταγμα! Βέβαια, αυτή είναι δουλειά των δικαστών, (νομολογία), των νομομαθών, ιδίως των καθηγητών – διαφορετικής βαρύτητας κύρους, ανάλογα με τους ανθρώπους και τις εποχές – αλλά και της εισηγητικής έκθεσης και των πρακτικών συζητήσεων των νόμων από τη Βουλή.
Από εκεί και πέρα οτιδήποτε άλλο, όχι για την ανεύρεση της αλήθειας και του δέοντος, αλλά για να καλύψουμε τη δημοκρατικότητα και την «νομιμότητα»!
Η Εισηγητική Έκθεση
Τί λέει λοιπόν η Εισηγητική Εκθεση για το άρθρο 78 του Συντάγματος του 1975 (το ισχύον δηλαδή με τις αναθεωρήσεις του);
Η Εισηγητική Έκθεση επί του Σχεδίου Συντάγματος (η οποία υποβλήθηκε στην Ε’ Αναθεωρητική Βουλή τον Δεκέμβριο του 1974 από τον τότε Υπουργό Δικαιοσύνης Κ. Στεφανάκη και τον Γενική Εισηγητή τής πλειοψηφίας Κ. Τσάτσο) καθώς και τα Πρακτικά των συζητήσεων της Ολομέλειας της Βουλής του 1975 αποκαλύπτουν το ακριβές σκεπτικό του συντακτικού νομοθέτη πάνω στο άρθρο 78 και ειδικότερα για το «είδος της περιουσίας».
Στην εισηγητική έκθεση και στις επεξηγήσεις της Συντακτικής Επιτροπής τονίζεται ότι η διάταξη της παραγράφου 1 θεσπίζει την αρχή της απόλυτης νομιμότητας του φόρου.
- Η ρητή πρόθεση του νομοθέτη: Η Εισηγητική Έκθεση ξεκαθαρίζει ότι ο κοινός νόμος δεν μπορεί να αφήνει «λευκές επιταγές» στη διοίκηση (δηλαδή στο Υπουργείο Οικονομικών ή στην εφορία) να ορίζει εκείνη τι θα φορολογείται.
- Η προσθήκη των όρων: Για τον λόγο αυτό, στο κείμενο του 1975 προστέθηκαν αναλυτικά οι λέξεις: «...το είδος της περιουσίας , κ.λπ.».
Η έκθεση αναφέρει ότι η απαρίθμηση αυτή γίνεται για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η φορολογική υποχρέωση πρέπει να είναι ειδική, συγκεκριμένη και προβλέψιμη για τον πολίτη.
- Στην Εισηγητική Έκθεση υπογραμμίζεται ότι η απαγόρευση της αναδρομικότητας προστατεύει την «ασφάλεια του δικαίου» και την οικονομική ελευθερία του πολίτη.
- Ποιο είναι το σκεπτικό: Ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων τα φορολογικά βάρη των πράξεών του. Δεν μπορεί το Κράτος να έρχεται εκ των υστέρων και να φορολογεί έναν πλούτο ή μια ιδιοκτησία που αποκτήθηκε κάτω από άλλες νόμιμες συνθήκες στο παρελθόν.
Η νομική ανακολουθία και Αντίφαση
Αν μελετήσει κανείς τα επίσημα κείμενα του 1975, προκύπτει ότι οι συντάκτες του Συντάγματος (Τσάτσος, Στεφανάκης) δεν είχαν στο μυαλό τους έναν διαρκή, ετήσιο φόρο επί της πρώτης κατοικίας (όπως ο ΕΝΦΙΑ). Η έννοια «φόρος επί του είδους της περιουσίας» αποσκοπούσε κυρίως:
1. Στο φόρο μεταβίβασης (όταν αγοράζεις/πουλάς).
2. Στον φόρο κληρονομιάς/γονικής παροχής.
3. Σε έκτακτες εισφορές σε περιπτώσεις εθνικής ανάγκης.
Η μετατροπή της διάταξης «είδος της περιουσίας» σε εργαλείο μόνιμης, ετήσιας φορολόγησης της στέγης έγινε δεκτή από τα δικαστήρια, την εποχή των μνημονίων, παρακάμπτοντας το πνεύμα των ίδιων των δημιουργών του Συντάγματος που αναζητούσαν τη σταθερότητα και την προστασία του ιδιώτη από τις κρατικές υπερβολές.
Παραλείπω την απόφαση του ΣτΕ το 2011 που εκδόθηκε το Μάιο του 2012 και που δεχόταν κατά πλειοψηφία το «ΕΕΤΗΔΕ για δύο (2) χρόνια λόγω εκτάκτων αναγκών και που μονιμοποιήθηκε το 2014 αλλάζοντας ονομασία, ως ΕΝΦΙΑ...
Αυτό δεν είναι κράτος Δικαίου, και προστασίας του πολίτη – με την έννοια του θετού Δικαίου είναι. Αυτού δηλαδή που ψηφίζει νόμους διατεταγμένα!… του ενός ανδρός αρχή.
ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΣ
––––––––––––––––
1. Ν. Ν. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ: «Σύστημα Συνταγματικού Δικαίου, τομ. 1ος (εκ των 3), εκδ. 1903, Εισαγωγή.
