«οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν τις διαφορές τους, ως θέμα ανυπακοής»
του Κώστα Βενετσάνου
21η Φεβρουαρίου: Επέτειος Απελευθέρωσης της Γαλλίας από το ΝΑΤΟ και την αμερικάνικη επικυριαρχία
Σαν σήμερα, πριν 60 χρόνια (21/2/1966) ο Πρόεδρος της Ε’ γαλλικής Δημοκρατίας Σαρλ ντε Γκωλ (Charles de Gaulle), ενώπιον χιλίων περίπου εντεταλμένων δημοσιογράφων, κατά τη διάρκεια μιας ιστορικής συνέντευξης Τύπου, στο Μέγαρο των Ιλισίων, ανακοίνωσε την απόφασή του να αποχωρήσει η Γαλλία, από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.
Μεταξύ άλλων τόνισε:
«Τίποτα δεν μπορεί να συντηρήσει αμετάβλητο ένα σύμφωνο που δεν ανταποκρίνεται στις επικρατούσες συνθήκες (…).
Οι δυτικές χώρες δεν απειλούνται σήμερα από τις ανατολικές, όπως (…) όταν οργανώθηκε μια Ευρώπη αμερικανικό προτεκτοράτο, κάτω από το μανδύα του ΝΑΤΟ. Από την άλλη πλευρά οι συγκρούσεις, στις οποίες εμπλέκονται οι ΗΠΑ (…) χάρη στην περίφημη αρχή της κλιμάκωσης κινδυνεύουν να πάρουν διαστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε γενική σύγκρουση. Σε μια τέτοια περίπτωση η Γαλλία (Σ.Σ.: και κάθε χώρα μέλος του ΝΑΤΟ) τις οποίας η νατοϊκή στρατηγική συμπίπτει αναγκαστικά με εκείνη των ΗΠΑ θα εμπλεκόταν σε μία σύγκρουση την οποία η ίδια δεν θα είχε επιδιώξει... Πάνω από όλα η απόφαση της Γαλλίας να είναι υπεύθυνη για το πεπρωμένο της είναι ασυμβίβαστη με έναν αμυντικό οργανισμό στον οποίον η χώρα έχει θέση υποτακτικού»1.
Σημειώνω ότι ορισμένα σημεία της ομιλίας του, τα είχα επαναλάβει πρόσφατα, σε σχετικό με τον ΝΑΤΟ άρθρο μου2, αλλά εκτός της αναγκαιότητας της ολοκληρωμένης παρουσίασης, ως γνωστό, «η επανάληψη είναι μήτηρ πάσης μαθήσεως».
Για να δείξουμε ποιος είναι ο Άνδρας, χωρίς να δώσουμε όλα τα βιογραφικά του στοιχεία, αναφέρουμε τα πιο χαρακτηριστικά που σκιαγραφούν τον τολμηρό, τον αποφασιστικό, τον ανεξάρτητο, τον υπερήφανο και ταυτόχρονα ταπεινό και αδιάφορο μπροστά στις ανθρώπινες ματαιοδοξίες:
– Είναι διεισδυτικός, διορατικός και οξυδερκής όταν βλέπει πίσω από τα επιφαινόμενα και τις φιλικές σχέσεις, τις πραγματικές επιδιώξεις του οικονομικού και πολιτικό - στρατιωτικού κατεστημένου των ΗΠΑ. Πράγμα εξάλλου που είχε επισημάνει κι ο στρατηγός Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, όταν παρέδιδε την προεδρία των ΗΠΑ στον Τζων Κένεντι. Αλλά ο Ντε Γκωλ είδε πιο μακροσκοπικά.
Είδε ότι οι ΗΠΑ απέβλεπαν στην παγκόσμια αυτοκρατορία, «με μικρούς» πολέμους και μεγάλες συμμαχίες υποτελών κρατών, μη διστάζοντας μπροστά σε τίποτα, προκειμένου να πετύχουν το σκοπό τους. Δεν ορρωδούν προ ουδενός.
Είναι αποκαλυπτικοί πολλοί συγγραφείς - αξιωματούχοι των ΗΠΑ και τις ΕΕ. Ν’ αναφέρω τον Μπρεζίνσκι, Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, όπου στο βιβλίο του: «Η μεγάλη Σκακιέρα» (Ευρασία) επανειλημμένα αναφέρεται στις ΗΠΑ ως η μοναδική, η πρώτη και η τελευταία παγκόσμια Αυτοκρατορία!
Και όσον αφορά την ΕΕ, λέει πως ενώ επισήμως διακηρύσσει η Ουάσιγκτον την σταθερή επιθυμία της να δει την Ευρώπη να αναδεικνύεται σε ενιαία ισχυρή οντότητα, ώστε να μοιραστεί με την Αμερική την παγκόσμια ηγεσία, διαπιστώνει ότι «οι ΗΠΑ δεν αντιμετώπισαν τις διαφορές τους, μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης σχετικά με το Ιράν και το Ιράκ, ως ζήτημα μεταξύ ίσων, αλλά ως θέμα ανυπακοής»3.
Ιδία αντίληψη πλέον έχουν, άπαντες με το νέο Σερίφη Ντόναλντ Τραμπ. Όχι, δεν άλλαξε τώρα η Αμερική. Άλλαξε «τρόπους». Τώρα ο θείος Σαμ έγινε κυνικός, απροκάλυπτος! «Διατί να το αποκρύψομεν άλλωστε; Είμαστε τα αφεντικό»!
Αλλά ας γυρίσουμε στον Σαρλ ντε Γκωλ, σε έναν από τους ελάχιστους, τους τελευταίους ηγέτες της Ευρώπης. Πιθανότατα τον Μέγιστον. Όχι γιατί έφυγε από το ΝΑΤΟ αναδεικνύοντας τη Γαλλία ως μία πραγματικά ανεξάρτητη, μεγάλη δύναμη, αλλά γιατί αποσόβησε έναν εμφύλιο πόλεμο τον Γάλλων, αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία της Αλγερίας, αντιλαμβανόμενος ότι το μέλλον της Γαλλίας δεν είναι η διατήρηση των αποικιών της αλλά η ευρωπαϊκή της πολιτική.
Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος τον βρίσκει νεαρό ανθυπολοχαγό. Πολεμά στο Βερντέν όπου τραυματίζεται τρεις φορές. Το 1925 ο Πεταίν τον τοποθετεί στο Ανώτατο Πολεμικό Συμβούλιο ως αξιωματικός του Επιτελείου. Αναπτύσει και θεωρητική δράση στο στρατό και τιμάται για τη δράση του, με τον βαθμό του Στρατηγού Ταξιαρχίας. Κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, όταν η πατρίδα του, υπό τον Πεταίν, συνθηκολογεί με το Γ’ ΡΑΪΧ, καταφεύγει στο Λονδίνο και απευθύνει ραδιοφωνική έκκληση προς τους συμπατριώτες του να συνεχίσουν τον πόλεμο υπό την ηγεσία του.
Εξελέγη δύο φορές Πρόεδρος της γαλλικής Δημοκρατίας κατευθείαν από το λαό σε δύσκολες εποχές. Όταν αποχώρησε από το ΝΑΤΟ, Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες τον αντιμετώπισαν περίπου σαν τον Κάστρο της Κούβας. Η Μόσχα του επιφύλαξε μία θερμότατη υποδοχή, όταν ένα εκατομμύριο Μοσχοβίτες, στην κυριολεξία των αποθέωναν.
Μήπως, όσοι υποτιμούν το ρόλο της ηγεσίας στην ιστορία των λαών πρέπει να το ξανασκεφθούν;
Τώρα, πώς τελείωσε η ιστορία αυτού του ανθρώπου, που ασχέτως αρνητικών ή θετικών συναισθημάτων, όλοι πρέπει να του αναγνωρίσουν την ανεξάρτητη, την αυτόφωτη βούληση και δράση – πράξεις. Την τόλμη, την ανυστεροβουλία και τώρα θα δούμε και την ταπεινότητα και παντελή έλλειψη ματαιοδοξίας και ιδιοτέλειας.
Αφορμή στάθηκε η αναθεώρηση του Συντάγματος προς το …προοδευτικότερο (περιορισμός των εξουσιών Γερουσίας σε συμβουλευτικό σώμα, αποκέντρωση αναδιοργάνωση των περιφερειών) με δημοψήφισμα, όπως το συνήθιζε.
Σε τηλεοπτική του συνέντευξη, λίγο προ του δημοψηφίσματος, ο δημοσιογράφος τον ρώτησε, εάν το δημοψήφισμα θα κρίνει την παραμονή του στην προεδρεία. Ο Ντε Γκωλ απάντησε χωρίς δισταγμό, «χωρίς αμφιβολία. Τι είδους άνθρωπος θα ήμουν (…) εάν επιχειρούσα ανοήτως να διατηρήσω τη θέση που κατέχω».
Το δημοψήφισμα το έχασε με 47,6% ΝΑΙ και 52.4% ΟΧΙ στη μεταρρύθμιση. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα ανακοίνωσε λακωνικά: «Παύω να εκτελώ τα καθήκοντά μου ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας…»
Ο Ντε Γκωλ αποσύρθηκε στο χωριό του, Κολομπέ λε ντεζ Εγκλιζ. Δεν δέχτηκε τις όποιες συντάξεις εδικαιούτο ως πρόεδρος της Δημοκρατίας και ως Στρατηγός. Αντ’ αυτών δέχτηκε μόνο μία σύνταξη Συνταγματάρχη (να τα ακούν μερικοί - μερικοί ακόμη κι αν δεν μπορούν να ακούσουν). Είχε ιδιαίτερη αδυναμία σεβασμού, με το δημόσιο χρήμα. Καμία ιδιωτική του δαπάνη δεν δεχόταν να πληρωθεί με δημόσιο χρήμα. Είχε εγκατεστημένο ξεχωριστό μετρητή ηλεκτρικού στο ιδιωτικό του κατάλυμα της επίσημης κατοικίας του4.
Πέθανε στις 9 Νοεμβρίου 1970 σε ηλικία 80 χρόνων, από καρδιακή προσβολή.
Ο Ντε Γκωλ τα είχε προβλέψει όλα· η κηδεία του ήθελε να γίνει στο Κολομπέ, όπου και έγινε, χωρίς να παρίστανται υπουργοί και πρόεδροι, χωρίς επισημότητες. Θα παραστέκονταν μόνο οι σύντροφοι του του «Τάγματος της Απελευθέρωσης», (ήρωες απελευθέρωσης της Γαλλίας του Β’ παγκοσμίου πολέμου.
Ο τάφος του είναι ένα απλό μνημείο με δύο πλάκες και ένα σταυρό, όπου αναγράφονται μόνο το όνομά του, η ημερομηνία γέννησης και θανάτου. Τίποτε άλλο. Αυτόν τον άνθρωπο τον τιμώ, ασχέτως κοινωνικής ιδεολογίας και κοσμοθεωρίας ή εθνότητας.
–––––––––––
1. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: «ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ 1966, σελ. 62 κ.επ.
2. ΕΒΔΟΜΗ: αρ.φ. 1420/31.1.26.
3. BRZEZINSKI: «Η Μεγάλη Σκακιέρα», εκδ. Λιβάνη, σελ.93 κ.επ.
4. Wikipedia.
