Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταφέρει με την ελεγχόμενη «τρέλα»
Η τρέλα πάει παντού!
Ο Donalt Trump έχει καταφέρει με την ελεγχόμενη «τρέλα» του, να τρελάνει σχεδόν όλους τους ηγέτες της υφηλίου. Σχεδόν!
Βέβαια δεν έχουν όλοι την αντικειμενική δυνατότητα να εφαρμόσουν στην πολιτική τους τη «θεωρία του τρελού», αν δεν διαθέτουν την ανάλογη ισχύ. Την ισχύ του ισχυρότερου ή την ισχύ του αδυνάτου έστω - «αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων» - εάν δεν έχει την δυνατότητα να πείσει ότι, είναι βάσιμα πιθανή, η αναξιόπιστη απειλή του να αποβεί βάσιμη.
Βέβαια, κρίνοντας εξ ιδίων δεν μπορούν να φανταστούν εύκολα τον βαθμό προθυμίας, αυτοθυσίας, ανιδιοτέλειας και συλλογικής συνείδησης άλλων λαών, ιδίως ανατολικών. Ομολογημένο παράδειγμα από τον Αμερικανό Υπουργό πολέμου, στο Βιετνάμ, Μακναμάρα1.
Αλλά ας κάνουμε μίαν αναδρομή στο παρελθόν για να πιστοποιήσουμε τα λεγόμενά μας. Ας ‘’τραγουδήσουμε’’ πρώτα, γυρίζοντας πίσω 50 χρόνια σε μια μπουάτ, με τον Κώστα Χατζή:
Της γειτονιάς μας ο τρελός
όλα ανάποδα τα βλέπει
μες στου μυαλού του τον καθρέφτη.
Θεέ μου, τι ομορφιά, τι φως
της γειτονιάς μας ο τρελός (…).
Από το φούρνο του Τσαλίκη / έκλεψε ένας πεινασμένος ένα καρβέλι απ' το κοφίνι / και μάρτυρα πάνε τον τρελό, στη δίκη. / Και τον ρωτούν, ποιος είν' ο κλέφτης / κι αυτός το φούρναρη τους δείχνει.
Θεέ μου, γλυκαίνεσαι να τον ακούς.
Να 'χαμ' ακόμα άλλους δυο τέτοιους τρελούς.
Κι αφού τραγουδήσαμε, πάμε τώρα στην πηγή να φιλοσοφήσουμε!
Βρισκόμαστε στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. Οι Αθηναίοι έχουν απωλέσει τη Σαλαμίνα που έχει καταληφθεί από τους Μεγαρείς, μετά από μακρόν και δύσκολο πόλεμο, που έχει συνεπιφέρει κόπωση, ως συνέπεια των απωλειών και της ψυχικής επιβάρυνσης. Έτσι θέσπισαν νόμο οι Αθηναίοι που απαγόρευε, με θανατική ποινή, την γραπτή ή προφορική προτροπή ή συζήτηση, πως πρέπει η πόλη να διεκδικήσει εκ νέου τη Σαλαμίνα.
Ο σοφός Σόλων δεν δεχόταν αυτή την ταπείνωση κι αυτή την αδικία, όταν ακόμη και οι τάφοι μαρτυρούσαν ότι η Σαλαμίνα ήταν νησί των Αθηναίων.
Ήταν, με την παρούσα επιλεκτική ορολογία, αναθεωρητής· (ο όρος είναι «κλεμμένος» ή δάνειος, από την αριστερή φρασεολογία: ρεβιζιονιστής). Τις απόψεις του συμμερίζονταν πολλοί Αθηναίοι, ιδίως νέοι, αλλά δεν τολμούσαν να εκφραστούν, φοβούμενοι έναν πράγματι «δρακόντιο» νόμο.
Τι σκαρφίστηκε, λοιπόν ο σοφός Σόλων, που ήταν και ποιητής! Κλείστηκε στο σπίτι του και έγραψε Ελεγεία 100 στίχων που τα τιτλοφόρησε «Σαλαμίς». Όσο ήταν απομονωμένος και δούλευε τα ποιήματά του, έβαλε τους οικείους του να διαδίδουν ότι ''τα ’παιξε'' ότι το μυαλό του σάλεψε! Δεν τα λέω εγώ, τα λέει ο Πλούταρχος2.
Και ξάφνου, μιαν ημέρα, βγήκε τρέχοντας στην αγορά, φορώντας το σκούφο που φορούσαν στο κεφάλι οι παρανοϊκοί. Και όταν μαζεύτηκε κόσμος πολύς, πήδησε στο βήμα του κήρυκα και τραγούδησε όλη την Ελεγεία, που αρχίζει ως εξής:
«...Ηρθα με δική μου πρωτοβουλία, ως κήρυκας
απ’ την αγαπημένη Σαλαμίνα,
για να πω ένα ωραίο τραγούδι
που έγραψα, αντί να αγορεύσω…».
Κι αφού τραγούδησε την Ελεγεία, ο Σόλων, οι φίλοι του ξέσπασαν ενθουσιασμένοι σε επευφημίες, υποκινούμενοι περισσότερο από τον Πεισίστρατο που ξεσήκωνε τους πολίτες να ακολουθήσουν τον Σόλωνα και καταργώντας το νόμο, αμέσως ξεκίνησαν τον πόλεμο, με αρχηγό τον Σόλωνα.
Κι ο πόλεμος αυτή τη φορά ήταν επιτυχής για τους Αθηναίους. Σημειώνουμε ότι ο πόλεμος αυτός ήταν απελευθερωτικός και δίκαιος, όπως πιθανόν των Κυπρίων, αν μπορούσαν να διώξουν τα τουρκικά στρατεύματα, από τα κατεχόμενα.
Η «τρέλα» επικράτησε «κάποιας» ειρηνικής, ή μήπως φοβικής λογικής, κάποιων «πεντακοσιομέδιμνων», που είχαν ψηφίσει τον απαγορευτικό νόμο - φίμωτρο ή κάποιων άλλων που έβαζαν μια ΝΑΤΟϊκή συμμαχία πάνω απ’ τα εθνικά συμφέροντα.
Όπως είναι γνωστό, η ιστορία γράφτηκε από «τρελούς» που είχαν το δίκιο με το μέρος τους· όχι την ισχύ! Και τόλμησαν παράτολμα!
Και στα χρόνια τα παλιά, και στα κοντινά μας.
Μακάρι οι διαφορές να λύνονταν πάντα με την διπλωματία και το Δίκαιο! Όχι όμως τα άδικα και συμφέροντα των ισχυρών και των πονηρών.
Τρέλας εγκώμιον
Και για να κλείσουμε, γιατί η τρέλα δεν έχει τέλος, ούτε στον τόπο, ούτε στο χρόνο – όχι, όχι, δεν θα πάμε στον έρωτα, μια τρέλα καθολική, απ’ όπου όλοι περάσαμε, ευτυχείς μαινόμενοι, όπως λέει ο χορός στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή, έμπλεοι από θεού έρωτος, ως και οι θεοί, τους οποίους ενθουσίασε ο Ερμής ο τρισμέγιστος.
Για να κλείσουμε, ας μεταπηδήσουμε στον ύστερο μεσαίωνα και στον Έρασμο, που μάλλον είχε εμπνευστεί, δια του Πλουτάρχου, από τον Σόλωνα!
Ο Έρασμος, γεννημένος στο Ρότερνταμ της Ολλανδίας, το 1469, διδάκτορας θεολογίας, λάτρης της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής γλώσσας, γνώριμος και περιζήτητος στα «μεγάλη σαλόνια» - ακόμη και του Ερρίκου του Η’ βασιλιά της Αγγλίας - ήξερε, και το ξέρανε καλά κι εκείνοι πως ήξερε, αλλά πώς να τά ’λεγε σε μίαν Ευρώπη φεουδαρχική, όπου επικρατούσε ο σχολαστικισμός και ο καθολικισμός, με παντοδυναμία του Πάπα και του ιερατείου, όπου φάνταζε νωπό το φάντασμα του θρησκευτικού και πολιτικού ηγέτη της Φλωρεντίας Σαβοναρόλα, που κάηκε στην πυρά προς παραδειγματισμό, τιμωρία και …εξαγνισμό!
«…είδε επισκόπους να βουλιάζουν στα λούσα και τα όργια, πρίγκιπες να φαγώνονται σαν λυσσασμένα σκυλιά, είδε τις καταστροφές του πολέμου, την αλαζονεία των ηγεμόνων, την απερίγραπτη μιζέρια του λαού (…)
(είδε) πως παντού στον κόσμο υπάρχουν βλάκες παραλυμένοι, ματαιόδοξοι και υποκριτές…»3
Και ιδού η αιώνια έμπνευση, η ελεύθερη και ωραία, η αδέσμευτη: η τρέλα!
Τους τα ψέλνει η… τρέλα! Δεν τα λέει αυτός, και γλιτώνει το μένος. Τα λέει η τρέλα. Και τα λέει τόσο χαριτωμένα!
Φοράει κοστούμι ακριβό και γραβάτα, και από πάνω τον κόκκινο σκούφο του …τρελού και λέει ό,τι θέλει. Και θέλει πολλά· και κάτι θα πάρει· και ίσως, όσα πράγματι θέλει.
Πώς να μην εγκωμιάσεις λοιπόν την τρέλα, αφού και εγώ, χωρίς να το καταλάβω, πέρασα από τον Έρασμο, που έζησε πριν 500 χρόνια, σε δύο λεπτά… στην εποχή μας!
Θεέ μου, τι ομορφιά, τι φως
της γειτονιάς μας ο τρελός!...
Αν θα αποκτήσουμε κι άλλους τρελούς, ίσως γλιτώσουμε απ’ τους φελούς!
–––––––––
1. Rob. McNamara: (Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, 1961-1968) «In Retrospect» (Αναδρομή) «Η Τραγωδία και τα μαθήματα από το Βιετνάμ», 1995.
2. Πλούταρχος: «Βίοι Παράλληλοι, ''Σόλων - Πουπλικόλας», 8.1-4.
3. Στρατής Τσίρκας, στην Εισαγωγή του έργου, «Μωρίας Εγκώμιον», του Έρασμου, όπου και μεταφραστής του, Εκδ. Ηριδανός.
