Ιστορίες διαχρονικές που μας δόθηκαν αλλοτριωμένες


Αυτό το καλοκαίρι το πέρασα διαβάζοντας ή μάλλον μελετώντας την Παλαιά Διαθήκη με βάση την μετάφραση των Ο΄ (των εβδομήκοντα Ελληνιστών Ραβινιστών δασκάλων), και την υπάρχουσα σχετική επιστημονική βιβλιογραφία.

Φτάνοντας λοιπόν σε εκείνη την ιστορία του καλού Ιωσήφ των παιδικών μας χρόνων, εντυπωσιάστηκα όταν τώρα είδα τα πράγματα με άλλο μάτι.  

Εδώ ο Πετεφρής, η γυναίκα του και ο Ιωσήφ κρατούν την πλοκή στον κεντρικό της κορμό, η οποία δένεται σε δεύτερους ρόλους από τον Ιακώβ τον πατέρα του Ιωσήφ και τα υπόλοιπα 11 παιδιά του.

Η δράση αρχίζει με τον Ιακώβ να γεννά παιδιά με νόμιμες γυναίκες, την Λεία και την αδελφή της Ραχήλ, αλλά και με πολλές παλλακίδες. Ο Ιακώβ   ανάμεσα στα παιδιά του ξεχωρίζει τον Ιωσήφ, για την ομορφιά και την εξυπνάδα του, άλλωστε όπως ο ίδιος δικαιολογεί: «αυτός ήτο ο υιός γήρατος του», αλλά συνάμα και το παιδί του από την αγαπημένη του γυναίκα τη Ραχήλ (άλλη πάλι ιστορία και   αυτή, αλλά υπομονή και εν καιρώ).

Πολλά λοιπόν τα παιδιά, αλλά πολλά και τα μεταξύ τους μίση, και ο όλος ο φθόνος να επικεντρώνεται εναντίον του Ιωσήφ. Έτσι σε πρώτη ευκαιρία τα αδέλφια του τον απομονώνουν με σκοπό να τον σκοτώσουν. Επεμβαίνει όμως ο συνετός αδελφός του Ρουβήν και προτείνει την ισόβιο κάθειρξη: «καλύτερα να τον γδύσομε και να τον ρίξομε σε ένα ξερό πηγάδι και ας τον φάνε οι λύκοι». Εκεί, να ως από μηχανής θεός, περνούν έμποροι Ισμαηλίτες από τη Μαδιάμ και τότε ο πρακτικός αλλά και κακός τώ πνεύματι αδελφός Ιούδας, αλλάζει το σχέδιο: «Να τον πουλήσομε στους εμπόρους ώστε να βγάλομε και εμείς   κάτι». Το κάτι, κατά τη Γραφή ήταν είκοσι χρυσά. Κρατούν όμως για άλλοθι τα ξεσχισμένα ρούχα του, και τα διαβρέχουν με το αίμα κάποιου εριφίου, δηλαδή μικρού κατσικιού. Γυρνώντας στον πατέρα τους τον Ιακώβ, του λένε πως το παιδί το φάγανε οι λύκοι και «να το αποδεικτικό τεκμήριο με τα ματωμένα ρούχα».

Τότε ο Ιωσήφ, ήτανε δεν ήτανε 17 χρόνων. Οι Μαδιανίτες έμποροι, φτάνοντας στην Αίγυπτο τον πουλούν στον Πετεφρή, που ήταν ο επίσημος ευνούχος, έμπιστος και ανώτατος αξιωματούχος του Φαραώ. Τον φέρνει δούλο στο σπίτι του, όπου εκεί εκτιμά την εξυπνάδα του, τόσο που του αναθέτει τη γενική διαχείριση του σπιτιού του: «παρέδωκεν πάντα όσα είχεν εις τας χείρας του Ιωσήφ, και δεν ήξευρεν εκ των υπαρχόντων αυτού ουδέν, πλην του άρτου που έτρωγεν. Ητο δε ο Ιωσήφ ευειδής και ωραίος την όψιν, εγεννήθη δε ευλογία εν πάσι τοίς υπάρχουσιν αυτώ εν τώ οίκω και εν τώ αγρώ αυτού.»

 

Στη γυναίκα του Πετεφρή όμως, είχε κολλήσει εκείνο το   “ευειδής”, που ερεθιστικά υπέκρυπτε και άλλα προσόντα. Κάλεσε λοιπόν τον Ιωσήφ και του είπε: «Κοιμήθητι μετ΄εμού, και εισέλθετε εν εμοί». Αλλά εκείνος ευγενικά, αλλά ανοήτως ως εφάνη εκ των υστέρων, «ηρνήθη και ούχ υπήκουσεν αυτή καθεύδειν μετ’ αυτής και μετ΄αυτής συγγένεσθαι». (Γένεσ. κεφ ΛΘ) Το “ανοήτως” το γράφω, γιατί η γυνή είναι όφις και δεν δέχεται την απόρριψιν. Σχίζει λοιπόν η καλή σου το μεταξωτό ένδυμα της, στήνει εντέχνως το σκηνικό και αναφωνεί: «Ιδέτε, εισήγαγεν ημίν παίδα Εβραίον, ός είπε μοι κοιμηθήσομαι μετά σου». Επόμενο λοιπόν ήταν ο ευνούχος, σαν τον κάθε τίμιο έστω και επίσημα στείρο σύζυγο, να τον διώξει από το σπίτι του και να τον ρίξει στη φυλακή. Στη φυλακή ο Ιωσήφ διέπρεψε δείχνοντας καλή διαγωγή, ο δε αρχιδεσμοφύλακας τον συμπάθησε και τον έκανε βοηθό του για να επιστατεί στους άλλους κρατουμένους: «έδωκεν το δεσμωτήριον δια χειρός Ιωσήφ και πάντας τους απηγμένους και πάντα ήν δια χειρός Ιωσήφ.»

 

Πέρασε καιρός και μια μέρα φέρανε δεμένους στη φυλακή, τον αρχιοινοχόο και τον αρχισιτοποιό του Φαραώ, ευνούχους και τους δυό, γιατί είχαν εξοργίσει τον βασιλιά της Αιγύπτου. Τα πρόσωπα αυτά ήταν σημαντικά και η ευθύνη της κράτησης για περισσότερη ασφάλεια ανατέθηκε στον Ιωσήφ. Ξέχασα να πω, πως ο Ιωσήφ είχε το χάρισμα να ερμηνεύει τα όνειρα και αυτό είχε γίνει γνωστό και στο χώρο της φυλακής. ΄Ετσι κάποια μέρα ο Ιωσήφ ερμηνεύοντας τα όνειρα είχε προβλέψει για τον αρχιοινοχόο, ότι σε τρεις μέρες θα αποφυλακισθεί και θα αποκατασταθεί στο αξίωμά του, ενώ για τον άλλο ότι θα οδηγηθεί στη θανάτωση, όπως και έγινε.

 

Είχαν εν τω μεταξύ περάσει   άλλα δυό χρόνια με τον Ιωσήφ στη φυλακή, όταν ο Φαραώ για δυό μέρες συνέχεια έβλεπε ανατριχιαστικά όνειρα, τα οποία κανείς δεν μπορούσε   να τα ερμηνεύσει. Τότε ο αρχιοινοχόος μίλησε στον βασιλιά τον Φαραώ, για τις ικανότητές του Ιωσήφ επάνω στα όνειρα. Ο βασιλιάς λοιπόν κάλεσε τον Ιωσήφ και του είπε τα όνειρά του. «Tην πρώτη νύχτα είδα επτά βόδια καλοθρεμμένα να βόσκουν αμέριμνα στο πλούσιο λιβάδι, όταν ξαφνικά πρόβαλαν επτά αδύνατα βόδια και τα κατασπάραξαν. Τη δεύτερη νύχτα, είχα   πάλι ονειρευτεί επτά εκλεκτά στάχυα να βλαστάνουν και ξαφνικά ανάμεσά τους, να φυτρώνουν επτά άλλα στάχυα, αυτά όμως ήσαν λεπτά καχεκτικά και αρρωστημένα και να τα καταπίνουν.»

Τα επτά βόδια τα καλοθρεμμένα και τα επτά στάχυα τα εκλεκτά είναι τα επτά χρόνια πλούσιας βλάστησης και ευημερίας που θα έρθουν στην Αίγυπτο. Τα επτά αδύνατα βόδια και τα καχεκτικά στάχυα αναφέρονται στα επτά χρόνια ανομβρίας, πείνας και δυστυχίας που μετά θα ακολουθήσουν στον τόπο σου.

Γι αυτό του λέγει «βρές κάποιο νέο άνθρωπο δικό σου, ικανό και συνετό να προνοήσει στις μέρες της αφθονίας, να γεμίσει τις αποθήκες σου με τροφές, έτσι ώστε όταν θα έρθουν οι μέρες της πείνας, να μπορέσεις να ταϊσεις το λαό σου». Αυτό του άρεσε του Φαραώ, του άρεσε και ο   Ιωσήφ σαν πρόσωπο και έτσι του ανέθεσε με μεγάλη εξουσία την εκτέλεση του όλου έργου.   «Συ έση επί τώ οίκω μου και επί τώ στοματί σου υπακούσεται πάς ο λαός μου.» Και βγάζοντας από το δάχτυλό του το δαχτυλίδι με τη σφραγίδα, πού ήταν και αποδεικτικό της εξουσίας, το πέρασε στο δάχτυλο του Ιωσήφ.

Ακόμα «τον ενέδυσεν στολήν βυσσίνην και περιέθηκεν κλοιόν χρυσούν περί τον τράχηλον αυτού, ίνα εξουσιάζει επί πάσης Αιγύπτου» (Γεν, κεφ ΜΑ) «Και ανεβίβασεν αυτόν επί το άρμα το δεύτερον των αυτού» και έβαλε μπροστά έναν κήρυκα που έλεγε: «Κανείς δεν θα μπαίνει και δεν θα βγαίνει από Αίγυπτο, χωρίς την άδεια αυτού του ανδρός.» Τότε ο Ιωσήφ περπατούσε στα τριάντα του.

Έτσι και έγινε. Στα πρώτα χρόνια της ευημερίας, οι αποθήκες με τις οδηγίες του Ιωσήφ γέμισαν με τροφές: «συνήγαγεν ο Ιωσήφ σίτον ως η άμμος της θαλάσσης».

Και όταν ήρθαν οι μέρες της πείνας οι αποθήκες άνοιξαν και μοιράστηκαν τα τρόφιμα στο λαό της Αιγύπτου και στους πέριξ αυτής που πεινούσε. Το “μοιράστηκαν” είναι τρόπος του λέγειν.

Πουλήθηκαν στη μαύρη αγορά, στηλιτεύει Κορδάτος. Και το επιβεβαιώνουν οι Ιερές Γραφές, αλλά τα κέρδη όλα μπαίνανε στα ταμεία του βασιλιά.   Μαθαίνομε λοιπόν, πως τα τρόφιμα τα πουλούσε ο Ιωσήφ στους πεινασμένους κατοίκους, αντί αργυρίων μα και των προσωπικών χρυσαφικών.

Όταν δε στο λαό στέρεψαν τα χρήματα και τα χρυσαφικά, αλλά αυτός πεινούσε του είπε: «Φέρτε τα ζώα σας, τα άλογα σας, τα πρόβατά σας, και ό,τι ζωντανό έχετε σε εμένα, αν πραγματικά θέλετε να δείτε ψωμί.»

Και όταν τέλειωσαν τα κτήνη και τα ζώα και πάλι είπαν: «Πεινάμε. Δώστε μας ψωμί, αλλά δεν έχομε πλέον παρά μόνο τα σπίτια μας, τη γή που καλλιεργούμε και τα σώματά μας» πήραν την παρακάτω απάντηση: «Δώστε μου τους αγρούς σας, τα σπίτια σας όλη την περιουσία σας, αλλά και τα σώματά σας και τα παιδιά σας για να σας δώσω ψωμί. Θα δουλεύετε εσείς δούλοι κολίγοι στα χτήματα τα δικά σας που δεν θα είναι πλέον δικάσας σας. Το κέρδος όμως θα έρχεται όλο στο βασιλιά και εσείς θα έχετε τόσο ψωμί, μόνο όσο χρειάζεται να φάτε για να μας δουλεύετε».  

Ετσι και έγινε. Και όλα τα κέρδη μπαίνανε στα ταμεία του Φαραώ και τελικά ολόκληρη η γη της Αιγύπτου έγινε ιδιόκτητο κτήμα του Φαραώ και οι κάτοικοι δούλοι του.

Εδώ τελειώνω και για την όποια τυχόν ομοιότητα να θυμάσθε, ότι αναφέρομαι μόνο στα χρόνια του Ιωσήφ και στην φαραωνική Αίγυπτο. Και ότι αυτά τα διάβασα στην Παλαιά Διαθήκη.

Βοηθήματα
1) “Η Αγία Γραφή” (μετ. των Ο΄) Εκδ. Ζωή
2) “Η Αγία Γραφή”, Εκδ. Βρετ. Βιβλ. Εταιρείας
3) Β. Βέλλα: ‘’Θρησκευτικαί Προσωπικότες της Παλαιάς Διαθήκης’’, Εκδ Εννοια
4) Γιάννη Κορδάτου: ‘’Η Παλαιά Διαθήκη στο Φως της Κριτικής’’, Εκδ. Μπουκουμάνη
5) Εριχ Φρομ: “Και ως Θεοί Έσεσθε”, Εκδ Μπουκουμάνη

 

Υστερόγραφο: Κατά τη γνώμη μου η Παλαιά Διαθήκη είναι ένα σπουδαίο ιστορικό βιβλίο, με τα όποια αρνητικά και θετικά του, και το οποίο αξίζει μια ιδιαίτερη μελέτη και περαιτέρω έρευνα.

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 100 guests και κανένα μέλος