29η Οκτωβρίου του 1998. Κάπου στη Νέα Υόρκη, και πιο συγκεκριμένα στον οίκο δημοπρασιών “Κρίστις”, ζωντανεύει το ιστορικό μας παρελθόν. Μνήμες παθών και σφαλμάτων, εγωισμών θρησκευτικών και μη, απαράδεκτα δείγματα φυλετικής αμορφωσιάς, έρχονται στο προσκήνιο...

Tο παλίμψηστο του Αρχιμήδη

 

29η Οκτωβρίου του 1998. Κάπου στη Νέα Υόρκη, και πιο συγκεκριμένα στον οίκο δημοπρασιών “Κρίστις”, ζωντανεύει το ιστορικό μας παρελθόν. Μνήμες παθών και σφαλμάτων, εγωισμών θρησκευτικών και μη, απαράδεκτα δείγματα φυλετικής αμορφωσιάς, έρχονται στο προσκήνιο. Παίζονται στο ζάρι του πλειστηριασμού. Η Ελλάδα σε δημοπρασία. Και δεν είναι η πρώτη μα ούτε και η τελευταία φορά.

Ένα λοιπόν, μουχλιασμένο βιβλίο με αρχαίο κείμενο μισοσβησμένο, πουλήθηκε έναντι του ποσού των 2.200.000 και ολογράφως δύο εκατομμυρίων και διακοσίων χιλιάδων δολαρίων.

archimedes.jpg Δεν είμαι ρατσιστής, αλλά δεν μπορείς να μην νιώθεις υπερηφάνεια, για ένα τέτοιο κείμενο, όταν μάλιστα προέρχεται από τη δική σου ιστορία..

Αυτό το χειρόγραφο ήταν το “Παλίμψηστο” του Αρχιμήδη. Και παλίμψηστο ονομάζομε έναν πάπυρο ή περγαμηνή, που το αρχικό χειρόγραφο κείμενό του έχει ξυστεί, (Ψάω =ξύνω), για να γραφεί επάνω του ένα άλλο.

Έτσι και στην προκειμένη περίπτωση, τον δέκατο αιώνα περίπου, κάποιος άγνωστος μελετητής των έργων του Αρχιμήδη, σε μια περγαμηνή, κατέγραψε τα ευρήματα και πορίσματα της επιστημονικής του εργασίας. Περνούν τριακόσια περίπου χρόνια και η περγαμηνή περιπλανάται σε χέρια αγνώστων. Κάποτε καταλήγει στα χέρια του ορθόδοξου μοναχού Ιωάννη Μύρωνα. Δεν μπορώ να γνωρίζω, πόσο αγαθός, άγιος και πιστός ασκητής ήταν ο Μύρωνας. Ένα πάντως είναι βέβαιο.: ’Οτι ήταν επιστημονικά τόσο αμόρφωτος που ηθελημένα ή μη, έχοντας μπροστά του το αρχαίο κείμενο ενός μη χριστιανού και μάλιστα του αναστήματος του Αρχιμήδη, το βεβήλωσε. Ας δεχθούμε ότι το έξυσε, διότι εστερείτο άλλης πρόχειρης περγαμηνής. Μετά έκοψε τις σελίδες στη μέση, τις έκανε βιβλίο και επάνω τους έγραψε ένα νέο κείμενο. Το αρχαίο βιβλίο στη νέα του μορφή, έγινε ένα χριστιανικό Εκκλησιαστικό Ευχολόγιο. Το Λειτουργικό αυτό Ευχολόγιο, θα ακολουθήσει τη δική του περιπλάνηση. Σε κάποια στιγμή, το βρίσκομε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, το ανακαλύπτει ένας διάσημος ελληνιστής της εποχής, ο Δανός Γιόχαν φον Χάινμπεργκ. Αμέσως καταλαβαίνει περί τίνος πρόκειται, και αρχίζει με ειδική επεξεργασία να αποκαλύπτει τα μυστικά του, φέρνοντας στην επιφάνεια το πρότερο κείμενο, ή τουλάχιστον μέρος αυτού. Δυστυχώς από τότε τα ίχνη του “Παλίμψηστου” χάνονται πιθανώς φυλακισμένα, στη συλλογή κάποιου ιδιώτη. Και ξαφνικά το 1998 δημοπρατείται στην Νέα Υόρκη, από τον οίκο Κρίστις.

Πάλι, ο κάτοχος – αγοραστής, κρατά την ανωνυμία του. Αλλά τώρα στέκεται στο ύψος των ευθυνών του. Δεν το κρατά για την ιδιωτική του συλλογή. Αναγνωρίζει ότι στην πραγματικότητα δεν είναι προσωπικό κτήμα του αυτό το απόκτημα· ανήκει σε ολόκληρη την πνευματική ανθρωπότητα. Και το παραδίδει σε ειδική ομάδα ερευνητών, για να αποκαταστήσουν πλήρως όσο βέβαια είναι εφικτό, το αρχαίο κείμενο με δική του πάντοτε χρηματοδότηση. Με βάση αυτό το κείμενο οι R. Netz και W. Noel μας παρουσιάζουν το βιβλίο τους ο “Κώδικας του Αρχιμήδη”, και σε ελληνική έκδοση από τον οίκο “Αλεξάνδρεια”.

Τώρα, γιατί αυτό το Παλίμψηστο είναι σπάνιο; Πρώτα γιατί είναι γραμμένο στην Ελληνική Δωρική διάλεκτο. Δεύτερον γιατί περιέχει σχέδια άγνωστα και μελέτες του Αρχιμήδους. Εκ των πραγμάτων είμαι υποχρεωμένος αλλά και εκ σεβασμού προς τον εαυτό μου να αναφερθώ τουλάχιστον στις δύο, έστω και εν συντομία, από τις εν αυτώ πραγματείες, που εθεωρούντο και χαμένες. Η πρώτη πραγματεία φέρει τον τίτλο «Περί των μηχανικών θεωρημάτων προς Ερατοσθένη έφοδος*» Αναφέρεται σε δεκαπέντε θεωρήματα και μια επιστολή προς τον φημισμένο μαθηματικό και λόγιο Ερατοσθένη, που διηύθυνε τότε την Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Με δυό λόγια αυτή η πραγματεία, αφορά προβλήματα μηχανικής που αναζητούν τη λύση τους. “Γιατί αυτά τα κατανόησα - γράφει ο Αρχιμήδης στον Ερατοσθένη, μόνον δια της μηχανικής μεθόδου». Η μαθηματική προσέγγιση στη λύση, που δεν απέχει από τον απειροελάχιστο λογισμό, τον οποίο χρειάστηκε να ξανα-ανακαλύψουν ύστερα από 19 αιώνες, άλλοι επιστήμονες, όπως ο Γαλιλαίος, ο Νεύτωνας και ο Λαίμπνιτς. Η δεύτερη πραγματεία αναφέρεται στο «Παιγνιώδες Στομάχιον». Πρόκειται για πρόβλημα που έχει σχέση με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορούν να τοποθετηθούν δέκατέσσερα διαφορετικά επίπεδα σχήματα, ώστε να σχηματίζουν πάντα ένα τετράγωνο.

Από το παραπάνω κείμενο σαφώς καταφαίνεται, ότι η αμορφωσιά η οποία επικρατούσε τα παλιά εκείνα χρόνια στην Ελλάδα, ακόμη και επί Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ήταν παροιμιώδης. Και αυτό, γιατί κατά την γνώμη μου, - που μακάρι και να είναι εσφαλμένη -, οι Βυζαντινοί δε έκαναν τίποτα για τον απλό Ελληνα. Και μιλώ για την πολιτιστική ανάπτυξή του, εκτός βέβαια από το να καίνε τις βιβλιοθήκες των “Εθνικών”, να καταργούν τους Ελληνικούς Ολυμπιακούς αγώνες και να κλείνουν τις Ελληνικές Φιλοσοφικές σχολές.

Και μετά ήρθαν οι Τούρκοι. Από αυτούς όμως κανείς τίποτε δεν περίμενε. Από τους δήθεν όμως Έλληνες και δήθεν ελληνικής βάσης Βυζαντινή Αυτοκρατορία κάτι κανείς καλύτερο περίμενε. Το συμπερασματικό αποτέλεσμα πάντως είναι ένα: Οτι ο Έλληνας έμεινε αμόρφωτος γιατί είχε αφέντες. Γι’ αυτό και οι ξένοι με το δίκιο τους λεηλάτησαν το πνευματικό βιός του. Και όποιος έχει αντίρρηση ας μου γράψει.


γιάννης κορναράκης του μάνθου


–––––––––––

* Έφοδος = μέθοδος

 

Προσεχή Γεγονότα

Καμία εκδήλωση

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 232 guests και κανένα μέλος