Ως είναι γνωστόν, με κοινή απόφαση των Υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων, Εσωτερικών και Εξωτερικών έχει καθιερωθεί από τις 24 Απριλίου 2017, η 9η Φεβρουαρίου ως παγκόσμια ημέρα της ελληνικής γλώσσας.  Η απόφαση δημοσιεύθηκε με αρ. φύλ. 1384 και ίδια ημερομηνία στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και αξίζει να σημειωθεί η συμβολική επιλογή της ημερομηνίας, η οποία είναι ημέρα μνήμης του Διονυσίου Σολωμού (8.04.1798 - 9 Φεβρουαρίου 1857).
 
 Τα εν λόγω Υπουργεία, κατά λόγο αρμοδιότητος, αναλαμβάνουν να οργανώνουν  συναφείς εκδηλώσεις με τις θεσμικές Υπηρεσίες στο εσωτερικό, καθώς και στο εξωτερικό, σε συνεργασία με τις ομογενειακές οργανώσεις και ξένα πανεπιστήμια και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Ως προς το ΥΠΕΞ, ανέλαβε πρωτοβουλίες και προέβει σε διαβήματα, ιδιαίτερα προς τον ΟΗΕ και ΟΥΝΕΣΚΟ, ώστε η 9η Φεβρουαρίου να καθιερωθεί διεθνώς ως Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας.
 
Ως προς τη διεθνή διάσταση και αναγνώριση του μεγαλείου της ελληνικής γλώσσας αναρίθμητα και διαχρονικά είναι τα τεκμήρια που όλως ιδιαιτέρως προβάλλουν και αποδεικνύουν τη θεμελιακή συνεισφορά της ελληνικής στην ιστορική και γλωσσολογική διαμόρφωση και εξέλιξη των άλλων ευρωπαϊκών γλωσσών.
 Προς τούτο  υπενθυμίζω και παραθέτω αυτούσιο τον ιστορικό λόγο του Γιώργου Σεφέρη κατά τη τελετή απονομής του βραβείου Νόμπελ το Δεκέμβριο του 1963, στη Στοκχόλμη.
 

 
Η Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη
 
Seferis xaraktikoΤούτη την ώρα αισθάνομαι πως είμαι ο ίδιος μια αντίφαση. Αλήθεια, η Σουηδική Ακαδημία έκρινε πως η προσπάθειά μου σε μια γλώσσα περιλάλητη επί αιώνες, αλλά στην παρούσα μορφή της περιορισμένη, άξιζε αυτή την υψηλή διάκριση. Θέλησε να τιμήσει τη γλώσσα μου, και να – εκφράζω τώρα τις ευχαριστίες μου σε ξένη γλώσσα*. Σας παρακαλώ να μου δώσετε τη συγγνώμη που ζητώ πρώτα - πρώτα από τον εαυτό μου.
Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη.
Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος· «ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν»**.
Συλλογίζομαι πως δεν αποκλείεται ολωσδιόλου να ωφεληθεί ένας σύγχρονος επιστήμων, αν στοχαστεί τούτο το απόφθεγμα του Ίωνα φιλοσόφου. Όσο για μένα συγκινούμαι παρατηρώντας πως η συνείδηση της δικαιοσύνης είχε τόσο πολύ διαποτίσει την ελληνική ψυχή, ώστε να γίνει κανόνας και του φυσικού κόσμου. Και ένας από τους διδασκάλους μου, των αρχών του περασμένου αιώνα, γράφει: «…θα χαθούμε, γιατί αδικήσαμε…»***.
Αυτός ο άνθρωπος ήταν αγράμματος· είχε μάθει να γράφει στα τριάντα πέντε χρόνια της ηλικίας του. Αλλά στην Ελλάδα των ημερών μας, η προφορική παράδοση πηγαίνει μακριά στα περασμένα όσο και η γραπτή. Το ίδιο και η ποίηση. Είναι για μένα σημαντικό το γεγονός ότι η Σουηδία θέλησε να τιμήσει και τούτη την ποίηση και όλη την ποίηση γενικά, ακόμη και όταν αναβρύζει ανάμεσα σ’ ένα λαό περιορισμένο. Γιατί πιστεύω πως τούτος ο σύγχρονος κόσμος όπου ζούμε, ο τυραννισμένος από το φόβο και την ανησυχία, τη χρειάζεται την ποίηση. Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα – και τι θα γινόμασταν, αν η πνοή μας λιγόστευε; Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης – κι ένας Θεός το ξέρει αν τα δεινά μας δεν τα χρωστάμε στη στέρηση εμπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τον περασμένο χρόνο, γύρω από τούτο το τραπέζι, την πολύ μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις ανακαλύψεις της σύγχρονης επιστήμης και στη λογοτεχνία· παρατήρησαν πως ανάμεσα σ’ ένα αρχαίο ελληνικό δράμα και ένα σημερινό η διαφορά είναι λίγη. Ναι, η συμπεριφορά του ανθρώπου δε μοιάζει να έχει αλλάξει βασικά. Και πρέπει να προσθέσω πως νιώθει πάντα την ανάγκη ν’ ακούει τούτη την ανθρώπινη φωνή που ονομάζουμε ποίηση. Αυτή τη φωνή που κινδυνεύει να σβήσει κάθε στιγμή από στέρηση αγάπης και ολοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγημένη, ξέρει πού να ‘βρει καταφύγιο· απαρνημένη, έχει το ένστικτο να πάει να ριζώσει στους πιο απροσδόκητους τόπους. Γι’ αυτή δεν υπάρχουν μεγάλα και μικρά μέρη του κόσμου. Το βασίλειό της είναι στις καρδιές όλων των ανθρώπων της γης. Έχει τη χάρη ν’ αποφεύγει πάντα τη συνήθεια, αυτή τη βιομηχανία. Χρωστώ την ευγνωμοσύνη μου στη Σουηδική Ακαδημία, που ένιωσε αυτά τα πράγματα· που ένιωσε πως οι γλώσσες, οι λεγόμενες περιορισμένης χρήσης, δεν πρέπει να καταντούν φράχτες, όπου πνίγεται ο παλμός της ανθρώπινης καρδιάς· που έγινε ένας Άρειος Πάγος ικανός: να κρίνει με αλήθεια επίσημη την άδικη μοίρα της ζωής, για να θυμηθώ το Σέλλεϋ, τον εμπνευστή, καθώς μας λένε, του Αλφρέδου Νομπέλ, αυτού του ανθρώπου που μπόρεσε να εξαγοράσει την αναπόφευκτη βία με τη μεγαλοσύνη της καρδιάς του.
Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα.

* Η ομιλία γράφτηκε και δόθηκε στα γαλλικά.
** «δεν πρέπει ο Ήλιος να ξεπερνάει το μέτρο· διαφορετικά, οι ίδιες οι Ερινύες θα προσφερθούν ως βοηθοί της Δικαιοσύνης».
*** Ο Σεφέρης αναφέρεται στο Μακρυγιάννη,    
 
Tην αναφορά αυτή στο λόγο Γ.Σεφέρη με αφορμή την 9η Φεβρουαρίου, ας την εκλάβουμε και να την θεωρούμε ως ιστορική, πνευματική και γλωσσολογική παρακαταθήκη που μας παραπέμπει και αναζωογονεί τους δεσμούς μας με τις απαρχές του ελληνισμού και της ελληνικής γλώσσας. Και αυτή η παρακαταθήκη δεν επιτρέπεται να ερμηνεύεται σύμφωνα με το κατά καιρούς, πολιτικό, κοινωνικό και οτιδήποτε άλλο δοκούν των εκάστοτε περί την παιδεία και πολιτισμό αρμοδίων πολιτικών και άλλων αναρμοδίων γενικώς πως, διότι όπως είπε ο μεγάλος Λατίνος Κικέρων ``Ει θεοί διαλέγονται, την των Ελλήνων γλώττα  χρώνται``.
 
 Χρίστος Κοντοβουνήσιος
π. Πρέσβυς - (Ποίση-Δοκίμιο)
 
 

 

 



Προτεινόμενο Video

Διαφήμιση

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 76 guests και κανένα μέλος