Δύο είναι οι εχθροί της πολιτικής και του πολιτισμού: ο λαΪκισμός και ο ελιτισμός
Μάνος Χατζιδάκις

 

Το Νοέμβριο του 2001 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε να ανακηρύξει την 21η Μαϊου ως «Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Ποικιλομορφίας για τον Διάλογο και την Ανάπτυξη» (World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development).

xristos kontovounisiosΟ διεθνής οργανισμός με κύριο όργανο δράσης την UNESCO απευθύνει έκκληση στα κράτη - μέλη, τις διακυβερνητικές και μη κυβερνητικές οργανώσεις να διοργανώνουν εκδηλώσεις, που θα διευρύνουν τη γνώση των λαών σχετικά με τον παγκόσμιο πολιτιστικό πλούτο και να ενθαρρύνουν μέσω της εκπαίδευσης και των μέσων μαζικής ενημέρωσης τη γνώση της αξίας της πολιτισμικής διαφορετικότητας.

Ο Εκπαιδευτικός Επιστημονικός και Πολιτιστικός Οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO) επιζητεί να προωθήσει την αναγνώριση, προστασία και διατήρηση της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, η οποία έχει σημαντική αξία για τον άνθρωπο. Ο όρος «Πολιτιστική Κληρονομιά» αναφέρεται σε μνημεία, ομάδες κτισμάτων και χώρων με ιστορική, αισθητική, αρχαιολογική, επιστημονική, εθνολογική ή ανθρωπολογική αξία.


Η Πολιτισμική Διαφορετικότητα σηματοδοτεί την ενδυνάμωση ενός παγκόσμιου στόχου: την παγκόσμια πολιτισμική συνύπαρξη. Ο Πολιτισμός είναι η πιο πηγαία έκφραση της λαϊκής ψυχής. Μέσα από την συνειδητοποίηση των πολιτισμικών πολυμορφιών μαθαίνουμε να ζούμε μαζί αρμονικά και ειρηνικά.

Σε διαχρονικές δύσκολες συνθήκες που βίωσε η ανθρωπότητα, αναδείχθηκε η αξία του πολιτισμού και η δύναμή του που ενώνει και εμπνέει τους ανθρώπους. Όλες οι εκφάνσεις της τέχνης, των πολιτιστικών παραδόσεων καθώς και οι πολιτισμικοί χώροι στάθηκαν βασικοί πυλώνες ένωσης των λαών και των ανθρώπων μεταφέροντας κλίμα αλληλεγγύης, ελπίδας και συμπαράστασης.

 

Η έννοια του Πολιτισμού


Ο πολιτισμός αναφέρεται στο σύνολο των υλικών και πνευματικών αγαθών μιας κοινωνικής ομάδας που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά
για να καθοδηγήσει ατομικές και συλλογικές πρακτικές. Περιλαμβάνει γλώσσα, διαδικασίες, τρόπους ζωής, έθιμα, παραδόσεις, συνήθειες, αξίες, πρότυπα, εργαλεία και γνώσεις.Ως δε λειτουργία του πολιτισμού είναι να εγγυηθεί την επιβίωση και να διευκολύνει την προσαρμογή των ατόμων στο περιβάλλον.

Κάθε πολιτισμός ενσωματώνει μια παγκόσμια άποψη ως απάντηση στην πραγματικότητα που ζει η κοινωνική ομάδα . Επομένως, δεν υπάρχει καμία κοινωνική ομάδα που να μην έχει πολιτισμό ή να είναι «αμόρφωτη». Αυτό που υπάρχει είναι διαφορετικοί πολιτισμοί και διαφορετικές πολιτιστικές ομάδες.

 

Μορφές πολιτισμού

  • υλικός ή τεχνικός που περιλαμβάνει τα υλικά αγαθά. Εδώ εντοπίζονται τα κυριότερα επιτεύγματα του σημερινού πολιτισμού, ο οποίος είναι μονομερής και μονοδιάστατος καθώς παραμελείται ο πνευματικός και ηθικός του χαρακτήρας.
  • πνευματικός στον οποίο συγκαταλέγονται η Επιστήμη, οι Τέχνες, τα Γράμματα.
  • ηθικός τον οποίο συναπαρτίζουν οι ηθικές αρχές ( δημοκρατία ισότητα, δικαιοσύνη, ελευθερία, κλπ.) και οι υπέρτατες αξίες ( σεβασμός, συνέπεια, αυτοθυσία,αλληλεγγύη,κλπ.)

 

Κινητήριες δυνάμεις της πολιτισμικής ανάπτυξης

  • η ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης
  • η έμφυτη φιλομάθεια του ανθρώπου και η συνακόλουθη ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνικής
  • η οργάνωση και ο καταμερισμός της εργασίας, η ανάπτυξη του ανταγωνισμού και η βελτίωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων
  • η μετάδοση των πολιτισμικών στοιχείων από γενιά σε γενιά

 

Θετικά αποτελέσματα της πολιτισμικής ανάπτυξης

  • Απαλλαγή του ανθρώπου από τους περιορισμούς, τους καταναγκασμούς και τις απειλές του φυσικού περιβάλλοντος. Ο άνθρωπος κυριάρχησε στη φύση και αποκρυπτογράφησε τους νόμους της με αποτέλεσμα να ελαττωθεί η εξάρτησή του από αυτήν.
  • Βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και άνοδος του μέσου όρου ζωής. Αφθονία ανέσεων και μέσων στην καθημερινή ζωή.
  • Μείωση του σωματικού μόχθου, ευχερέστερη και αποδοτικότερη άσκηση της εργασίας. Ο άνθρωπος αποδεσμεύτηκε από επίμοχθες εργασίες με τη μηχανοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας. Η μαζική παραγωγή των αγαθών και η βελτίωση της ποιότητάς τους είναι ένα από τα αποτελέσματα της πολιτισμικής ανάπτυξης. *Μειώθηκαν τα όρια του παραγωγικού χρόνου που οδήγησε σε αύξηση του ελεύθερου χρόνου και εξασφάλιση ποικίλων μέσων δημιουργικής αξιοποίησής του.
  • Ανάπτυξη των μέσων επικοινωνίας και μεταφοράς, εκμηδένιση των αποστάσεων. Η τελειοποίηση αυτών των μέσων διευκόλυνε την ανθρώπινη επαφή και την προσέγγιση των λαών και προήγαγε την πολυεθνική συνεργασία.

 

Πολιτισμός και Cultura …Σημασιολογικά

Η λέξη/έννοια πολιτισμός έχει Γαλλική προέλευση. Είναι ένας σχετικά πρόσφατος νεολογισμός του 18ου αιώνα. Προήλθε από τις λέξεις «civilize», civilizer που χρησιμοποιούνταν από τον 16ο αιώνα. Για πρώτη φορά τον 16ο αιώνα τα μέλη της αυλικής αριστοκρατίας στην Αγγλία και στη Γαλλία χρησιμοποιούν το ρήμα «εκπολιτίζω» και τη μετοχή «πολιτισμένος», που προέρχονται από τη λατινική λέξη για τον πολίτη (civis).

Η ελληνική λέξη πολιτισμός είναι αρχαία, προέρχεται από τη λέξη πολίτης και σήμαινε τα πολιτικά πράγματα, τη διακυβέρνηση της πόλεως. Ως νεοελληνική λέξη, με την καινούργια της σημασία γεννήθηκε κι αυτή στη Γαλλία, όταν ο Αδαμάντιος Κοραής για να αποδώσει στα ελληνικά τον όρο civilization πρότεινε και έγινε αποδεκτή η λέξη πολιτισμός.

Σε αντίθεση η λέξη κουλτούρα προέρχεται από το λατινικό ρήμα cultura που σήμαινε την καλλιέργεια της γης. Ο Κικέρων για πρώτη φορά τη χρησιμοποίησε μεταφορικά ως «καλλιέργεια της ψυχής». Στην ύστερη Αναγέννηση, οι Ουμανιστές εγκαινιάζουν τη μεταφορική της χρήση ως «καλλιέργεια του νου».

Σήμερα με τις δύο αυτές λέξεις, Πολιτισμός και «Κουλτούρα» και με την ευρεία έννοιά τους, εννοούμε την παιδεία, την πνευματική καλλιέργεια, τη μόρφωση και την ενασχόληση με τις καλές τέχνες (ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική, μουσική). Ακόμη, τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα, τις παραδόσεις, τη θρησκεία, τις τέχνες και τον τρόπο σκέψης ενός έθνους, μιας κοινότητας ή μιας φυλής κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου, όπως επίσης, και το σύνολο της ανθρώπινης δημιουργίας μιας κοινωνίας ή μιας εποχής. Και πιο γενικά εννοούμε ένα κοινωνικό πρότυπο συμπεριφοράς και ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής.

         Χρίστος Κοντοβουνήσιος, π.Πρέσβυς
(Ποίηση-Δοκίμιο)

 

 

Περιφέρεια Αττικής

Προτεινόμενο Video

Διαφήμιση

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 60 guests και κανένα μέλος