Ο Επιμενίδης ήταν αρχαίος ποιητής,  φιλόσοφος. Ήταν ο  “Ελληνας προφήτης”. Ο “θείος άνδρας”, λέει ο  Πλάτωνας, ο “επιτηδειότατος θείος”, αναφέρει ο Κικέρων. Και ήταν από την Κρήτη. Κατά τους ιστορικούς Διογένη, Λαέρτιο και Βαλέριο Μάξιμο, γεννήθηκε στην Κνωσό. Κατά τον Στράβωνα, στην Φαιστό. Κατά άλλους στην Γόρτυνα. Το όνομα του είναι  δεμένο με θρύλο, που θεριεύει μέσα από την παράδοση...

Επιμενίδης, ο προφήτης σοφός από την Κρήτη

 

«Προφήτης όχι μόνον του μέλλοντος. Αλλά εκήρυττε και παρελυληθότα πράγματα, όντα άγνωστα, (περί των γεγονότων μεν, αδήλων δε)».

Αριστοτέλης 


Ο Επιμενίδης ήταν αρχαίος ποιητής,  φιλόσοφος. Ήταν ο  “Ελληνας προφήτης”. Ο “θείος άνδρας”, λέει ο  Πλάτωνας, ο “επιτηδειότατος θείος”, αναφέρει ο Κικέρων. Και ήταν από την Κρήτη. Κατά τους ιστορικούς Διογένη, Λαέρτιο και Βαλέριο Μάξιμο, γεννήθηκε στην Κνωσό. Κατά τον Στράβωνα, στην Φαιστό. Κατά άλλους στην Γόρτυνα. Το όνομα του είναι  δεμένο με θρύλο, που θεριεύει μέσα από την παράδοση.

Ξεπερνώ το γενεαλογικό  δένδρο και προχωρώ στο βίο του.  Στο  τέλος φτάνω στο θάνατο του, που λέγεται ότι επήλθε στα 299 χρόνια της ζωής του.

Ο πατέρας του ήταν βοσκός. Μια μέρα χάθηκε ένα πρόβατο, και έστειλε το γυιό του Επιμενίδη να το αναζητήσει. Ο μικρός περιπλανήθηκε ψάχνοντας. Κουρασμένος, μπήκε σε μια σπηλιά να ξαποστάσει. Και εκεί αποκοιμήθηκε, για 57 χρόνια! Όταν ξύπνησε, νόμισε ότι δεν είχε κοιμηθεί καθόλου, γι΄αυτό και παραξενεύτηκε όταν  βρέθηκε σε ένα άγνωστο για αυτόν, κόσμο. Το χωράφι του πατέρα του, το καλλιεργούσαν άλλοι και στο πατρικό  σπίτι, ο αδελφός του γέρος πια, δεν τον αναγνώρισε. Ο Πλούταρχος λέει ότι και ο ίδιος ο Επιμενίδης είχε γεράσει, αλλά οι ιστορικοί, Λατίνος Πλίνιος ο Δεύτερος (61-114 μ.Χ.) και Διογένης Λαέρτιος ο εκ Κιλικίας (3ος μ.Χ αιώνας), μας αναφέρουν πως είχε γεράσει τόσες μέρες, όσα χρόνια είχε περάσει κοιμισμένος.

Μερικοί μάλιστα, λένε πως δεν είχε κοιμηθεί καθόλου,  αλλά αυτό ήταν ένα εφεύρημα εντυπωσιασμού. Στην πραγματικότητα, λένε, πως ο σοφός γύριζε σε ξένες χώρες, μαζεύοντας γνώσεις και εμπειρία ζωής.

Παραμένει για πολύ στην έρημο, μελετά τα άστρα και προβαίνει στα δικά του συμπεράσματα. Εντρυφεί και στη χρήση των βοτάνων. Πάνοπλος πνευματικά, μετά γυρίζει πίσω στο κόσμο. Αναφέρεται ότι συνεργάζεται και με τον Σόλωνα για τη νομοθεσία του. Φημολογείται, ότι εκτός από τις ιδιαίτερες μαντικές και προφητικές ικανότητες, έχει καταφέρει να αποχωρίζει την  ψυχή του από  το σώμα του και να την επαναφέρει  κατά το δοκούν.  Ο κόσμος εντυπωσιάζεται. “Θεόπομπος” και “θεόσταλτος” προσφωνείται.

Στους Αθηναίους τώρα, έχει πέσει η  θεϊκή τιμωρία, με την μορφή επιδημίας: της πανώλους. Οι Αθηναίοι  προσέβαλαν την θεά Αθηνά και με τον λοιμό πληρώνουν την ύβρη για το Κυλώνειο άγος*. Καλούν τον Επιμενίδη από την Κρήτη, για εξαγνισμό.

Ο Επιμενίδης είναι ο μοναδικός.  Δεν ήταν η πρώτη φορά που ερχόταν στην Αθήνα. Ο Πλάτων αναφέρει ότι είχε ξαναέρθει στην Αθήνα δέκα χρόνια, προ της εκστρατείας των Περσών. Δηλαδή τον καιρό που οι Πέρσες πολεμούσαν ακόμη με τους Λυδούς. Όταν αργότερα, οι Αθηναίοι έβλεπαν έντρομοι τον Περσικό στόλο να εγκαταλείπει τις Ασιατικές ακτές και να κατεβαίνει απειλητικά, ο Επιμενίδης ερωτηθείς τους καθησύχασε. Και δικαιώθηκε.  Ο Μαρδόνιος στην πρώτη απόπειρα έχασε το στόλο του περιπλέοντας τη Χαλκιδική και αργότερα στον Μαραθώνα και Σαλαμίνα οι Πέρσες έχασαν στρατό και στόλο. 

Όταν λοιπόν έπεσε η πανώλη στην Αθήνα,  ζητήθηκε πάλι η βοήθειά του. Ειδικό πλοίο των Αθηνών με συνοδό τον Νικία τον γυιό του Νικηράτου, εστάλη στην Κρήτη να τον φέρει. Με την ευκαιρία αυτή στο πλοίο επιβιβάστηκε και η αθλητική ομάδα για την Ολυμπιάδα.

Μόλις έφτασε στην Αθήνα μελέτησε την κατάσταση και άρχισε τον εξιλασμό. Πήρε πρόβατα άσπρα και μαύρα και τα αμόλησε στον Άρειο Πάγο να βοσκήσουν. Κάποια πρόβατα πέθαιναν και έπεφταν κάτω. Εκεί στην ίδια θέση που πέφτανε, ο Επιμενίδης τα έκαιγε λέγοντας πως κάνει θυσία εξαγνισμού στους Θεούς. Στην πραγματικότητα με μια ιδιαίτερη διορατικότητα καταλάβαινε ότι εκεί που έπεφτε το άρρωστο ζώο,  φώλευε  εστία μόλυνσης. Με τη φωτιά κατέστρεφε την αιτία του κακού και η Αθήνα σώθηκε. Μεγάλες τιμές του έγιναν τότε.

Στην Αθήνα σε μεγαλοπρεπή τελετή τον γέμισαν με πλούσια δώρα. Αρνήθηκε τα πάντα. Ζήτησε μόνο ένα κλαδί ιερής ελιάς από την Ακρόπολη αλλά και μια σύναψη ειρήνης με την Μινωική Κνωσό.

Στον όρμο της Μουνυχίας στον Πειραιά (Καστέλα) προφήτευσε ότι το λιμάνι αυτό θα παίξει κακό ρόλο στο μέλλον.  Πραγματικά, αργότερα εκεί, πολύ αργότερα ο Αντίπατρος, εγκατέστησε την Μακεδονική φρουρά που έβαλε χαλινάρι ελευθερίας στην πόλη.

Μια προφητεία του όμως, απέβη μοιραία γι’ αυτόν. Προφήτευσε την ήττα των Λακεδαιμονίων από τους Αρκάδες. Η προφητεία επαληθεύτηκε αλλά οι Λακεδαιμόνιοι τον σκότωσαν για την κακή γι’ αυτούς προφητεία. Οι Αργείοι πήραν το σώμα του και το θάψανε στον τόπο τους. Ο Παυσανίας γράφει, πως στο Άργος  μπροστά στο ναό της πολεμικής Αθηνάς της Σάλπιγγος υπάρχει ο τάφος του Επιμενίδη. Στον χρόνο όταν τον ξέθαψαν βρήκαν το δέρμα  ανέπαφο και  διάστικτο από γράμματα.  Από τότε και η ρήση «Επιμενίδιον δέρμα» δηλωτικό για ό,τι αντέχει στη φθορά του χρόνου.  Τον Επιμενίδη οι Κρήτες τον ονόμαζαν τιμητικά “Κουρήτα”**. Ο Πλούταρχος, αναφέρει ότι πολλοί όταν παρέλειπαν το όνομα του Περίανδρου από τους επτά σοφούς της Ελλάδας, στη θέση του συναριθμούσαν το όνομα του Επιμενίδη. Μένω εκστατικός και άφωνος με τα πνεύματα που έζησαν σ’ αυτόν τον τόπο και προσπαθώ με τις όποιες δυνάμεις μου να ζω τη σκέψη τους.


*Κύλων: Αριστοκράτης  Αθηναίος (7ος -6ος  αιών π.Χ.) θέλησε να καταλύσει το πολίτευμα.  Οι οπαδοί του διωκόμενοι κατέφυγαν στο ιερό της Αθηνάς ικέτες, Εκεί , παραβιάζοντας τον ιερό χώρο, οι δημοκρατικοί τους σκότωσαν, ασεβούντες στη θεά ( Κυλώνειο άγος ). 

**Κουρήτες: Φύλακες –προστάτες του βρέφους Δία στην ίδη.

–––––––––––––

­­­Βοηθήματα.

1) Μ. Βερνάρδου Κρητός “Ιστορία της Κρήτης” εκδ. Ράλλη 1846.                                

2) Θ. Δετοράκη “Ιστορία της Κρήτης”, 1990

3) Παυσανίου “Ελλάδος Περιήγήσις” (Κορινθιακά Λακωνικά) Εκδοτική Αθηνών  

 


Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 310 επισκέπτες και κανένα μέλος