γράφει ο: Γιάννης Ε. Ζέρβας*

 

Στις δύσκολες μέρες που περνάμε, κλεισμένοι σε τέσσερις τοίχους -μικροί και μεγάλοι- έχουμε ανάγκη από κινητική δραστηριότητα, που είναι πηγή ζωής, υγείας και ευρωστίας για όλους.

Η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, που χαρακτηρίζει τη ζωή πολλών ανθρώπων, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην υγεία και ιδιαίτερα στις χρόνιες καρδιακές παθήσεις, την υπέρταση, την παχυσαρκία, την οστεοπόρωση, τον διαβήτη και σε παράγοντες της ψυχικής υγείας, όπως το στρες, η κατάθλιψη κ.ά.

Το στρες είναι αποτέλεσμα του φόβου, της απειλής και της αβεβαιότητας που αισθανόμαστε μπροστά σε κάποιο πρόβλημα. Η πανδημία που μας ταλανίζει αυτόν τον καιρό είναι ένας πρωτοφανής φόβος και μια πρωτόγνωρη απειλή και αβεβαιότητα για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Το έντονο και παρατεταμένο στρες μειώνει την ανοσοποιητική ικανότητα του οργανισμού, αυξάνει την ευαισθησία στις λοιμώξεις, ευνοεί την έξαρση προϋπάρχουσας νόσου και μειώνει τη φυσική βακτηριοκτόνο δραστηριότητα των κυττάρων «δολοφόνων» (natural killer cells). Η κατάθλιψη, για την οποία ακούμε ολοένα και περισσότερο αυτές τις μέρες, λόγω των περιοριστικών μέτρων εξόδου από τα σπίτια μας, είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα που αν συνεχιστεί για πολύ καιρό θα βλάψει την ψυχική μας υγεία.

Χωρίς αμφιβολία, η φαρμακευτική αγωγή και η ψυχοθεραπεία που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του στρες και της κατάθλιψης βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία και έχουν καλά αποτελέσματα, ανεξάρτητα με το ποσοστό και το βαθμό θεραπείας του κάθε ατόμου. Όμως τα φάρμακα δεν κάνουν πάντα καλό, η ψυχοθεραπεία δεν είναι εύκολη και δεν είναι η μόνη λύση στο πρόβλημα.

Είναι ευχάριστο που η σωματική άσκηση περιλαμβάνεται στην πολιτική για την αντιμετώπιση προβλημάτων της δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα περιγραφικών και πειραματικών ερευνών, ανασκοπήσεων, μετα-αναλύσεων και  επιδημιολογικών μελετών, η σωματική άσκηση μειώνει το στρες και την κατάθλιψη. Υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ ατόμων που ασκούνται και ατόμων που κάνουν καθιστική ζωή. Επίσης, η σωματική άσκηση σχετίζεται θετικά με την ακαδημαϊκή απόδοση των παιδιών, με τις εγκεφαλικές εκτελεστικές λειτουργίες (executive functions) όλων των ηλικιών και με τη μείωση γνωρισμάτων όπως ο νευρωτισμός και διάφορες ψυχολογικές εντάσεις που χαρακτηρίζουν την  καθημερινή ζωή.

Πού οφείλονται οι θετικές επιδράσεις της σωματικής άσκησης στην ψυχική υγεία; Οφείλονται σε φυσιολογικούς και ψυχολογικούς παράγοντες, όπως η διατήρηση και η βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της αυτοεικόνας, η απόκτηση σωματικής αυτοπεποίθησης και αυτοαποτελεσματικότητας και η καλή ψυχική διάθεση, λόγω των φυσιολογικών και βιοχημικών αντιδράσεων του οργανισμού κατά τη φυσική δραστηριότητα.

 

Στη δοσολογία που χρησιμοποιούν οι ερευνητές περιλαμβάνονται: το είδος της άσκησης, η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα. Για παράδειγμα, το περπάτημα, το τρέξιμο (όσοι  μπορούν), διάφορες σωματικές κινήσεις και διάφορα είδη χορού, οπωσδήποτε κάνουν καλό στη διάθεση. Η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα της άσκησης αυτοκαθορίζονται, σύμφωνα πάντα με τη φυσική κατάσταση και τις βιολογικές δυνατότητες του κάθε ατόμου. Σε γενικές γραμμές, καλό είναι να ασκούμαστε τουλάχιστον για 30 λεπτά την ημέρα, συνέχεια ή τμηματικά, με ένταση που την καθορίζουμε μόνοι μας. Για να αλλάξει κάπως η ψυχική μας διάθεση, ακόμα και 10-15 λεπτά άσκησης μας κάνουν καλό.     

Επομένως, αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να σηκωθούμε από τον καναπέ και να κινηθούμε, είτε έξω από το σπίτι (με προσοχή και αυστηρή τήρηση των οδηγιών δημόσιας υγείας και αποφυγή των επαφών με άλλους ανθρώπους) είτε ακόμα και μέσα στο σπίτι.

Τέλος, να σημειώσουμε ότι το “shopping therapy”, που λένε μερικοί ότι κάνει καλό στην ψυχολογία τους, ας το αφήσουμε για αργότερα. Στην κατάσταση που βρισκόμαστε είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε. Ας κάνουμε τις αγορές μας με τους τρόπους που προτείνουν οι αρχές και οι ειδικοί επιστήμονες, που μέχρι στιγμής μας έχουν σώσει από τα χειρότερα. Δεν μας ζητάνε τίποτε άλλο από το να μείνουμε στο σπίτι μας για κάποιες μέρες. Η πρόληψη είναι σωτήρια και εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς. Η συμφορά που μας βρήκε πρέπει -και μπορεί- να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα, πειθαρχία και σωφροσύνη απ’ όλους μας.

* Ο Γιάννης E. Ζέρβας είναι Ομότιμος καθηγητής Ψυχολογίας Κινητικής Συμπεριφοράς & Αθλητικής Ψυχολογίας στη Σχολή Φυσικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

 

Προτεινόμενο Video

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 166 guests και κανένα μέλος