Σιγν τήν λήθειαν χρυσόν στι θάπτειν. Πυθαγόρας

Τό λήθειαν σκέειν γών μέγιστος. Ηρόδοτος Η᾽, 20

πλος μθος τς ληθείας φυ, Ευριπίδου, Φοίνισσαι 469

ληθείας δέ φς πόδειξις. Πλουτάρχου «Περί τοῦ ἐν Δελφοῖς» 387α. [= Για να φωτιστεί (διαλευκανθεί) η Αλήθεια πρέπει να φέρουμε απτές και ισχυρές αποδείξεις].

«Οταν λες την αλήθεια να ‘χεις το άλογό σου σελωμένο”,λέει μια σοφή λαϊκή παροιμία φωτογραφίζοντας ακριβώς την κοινωνία μας που επι-διώκει το Ψ-ΕΥΔΟΣ και κατα-διώκει την ΑΛΗ-ΘΕΙΑ!

Και για να θυμηθούμε την αείμνηστη δασκάλα μου ομηρίστρια Αγγελική Πανωφοροπούλου, που μας άφησε πριν από ένα χρόνο, προφταίνοντας όμως να μας χαρίσει τη μετάφραση της αρχής του 11ου Λόγου του Δίωνος του Χρυσοστόμου “Τρωϊκός .. ήτοι ότι το Ίλιον (η Τροία) ουδέποτε κυριεύτηκε, άγνωστο σε πολλούς ειδικούς και μη.

Θεωρώ και πιστεύω πως είναι το πιο επίκαιρο και διαχρονικό κείμενο που αντικατοπτρίζει την καθημερινή α-βίωτη κατάσταση που βιώνουμε σήμερα λόγω της κρίσης, αλλά κυρίως λόγω της Α-κρισίας μας!

Σας τα καταθέτω ασχολίαστο για να βγάλετε τα δικά σας συμπεράσματα.

11. Τρωϊκός πέρ το Ίλιον μή αλναι

Οἴδα μέν ἔγωγε σχεδόν ὅτι διδάσκειν μέν ανθρώπους ἅπαντας χαλεπόν ἐστιν, ἐξαπατᾶν δέ ράδιον. καί μανθάνουσι μέν μόγις, ἐάν τι καί μάθωσι, παρ᾽ὀλίγων τῶν εἰδότων, ἐξαπατῶνται δε τάχιστα ὑπό πολλῶν τῶν οὐκ εἰδότων, καί οὐ μόνον γε ὑπό τῶν ἄλλων, ἀλλά καί αὐτοί ὑφ᾽αὑτῶν. τό μέν γάρ ἀληθές πικρόν ἐστι και ἀηδές τοῖς ἀνοήτοις, τό δέ ψεῦδος γλυκύ καί προσηνές. ὥσπερ οἷμαι καί τοῖς νοσοῦσι τά ὄμματα τό μέν φῶς ἀνιαρόν ὁρᾶν, τό δέ σκότος ἄλυπον καί φίλον, οὐκ ἐπων βλέπειν. ἡ πῶς ἄν ἴσχυε τά ψεύδη πολλάκις πλέον τῶν ἀληθῶν, εἰ μή δι᾽ἡδονήν ἐνίκα;

Χαλεποῦ δέ, ὡς ἔφην, ὄντος τοῦ διδάσκειν, τῶ παντί χαλεπώτερον τό μεταδιδάσκειν, ἄλλως τε ὅταν πολύν τινες χρόνον ὦσι τα ψευδῆ ἀκηκοότες καί μή μόνον αὐτοί ἐξηπατημένοι, ἀλλά καί οἱ πατέρες αὐτῶν καί οἱ πάπποι καί σχεδόν πάντες οἱ πρότερον. οὐ γάρ ἐστι ράδιον τούτων ἀφελέσθαι τήν δόξαν, οὐδ᾽ἄν πάνυ τις ἐξελέγχη. καθάπερ οἶμαι τῶν τά ὑποβολιαῖα παιδάρια θρεψάντων χαλεπόν ὕστερον ἀφελέσθαι τἀληθῆ λέγοντα, ἄ γε ἐν ἀρχῆ εἴ τις αὐτοῖς έφρασεν, οὐκ ἄν ποτε ἀνείλοντο. οὕτω δέ τοῦτο ἰσχυρόν ἐστιν, ὥστε πολλοί τά κακά μᾶλλον προσποιοῦνται καί ὁμολογοῦσι καθ᾽αὑτῶν, ἄν ὦσι πεπεισμένοι πρότερον, ἤ τἀγαθά μετά χρόνον ἀκούοντες.

Γνωρίζω βέβαια εγώ τουλάχιστον ότι είναι σχεδόν δύσκολο να διδάσκεις όλους τους ανθρώπους, από τη μια μεριά, ενώ από την άλλη είναι εύκολο να τους εξαπατάς. Και μετά δυσκολίας βέβαια μαθαίνουν, αν μάθουν κάτι από ολίγους και γνωρίζοντες, ενώ εξαπατούνται πάρα πολύ γρήγορα από πολλούς, οι οποίοι και δεν γνωρίζουν· και όχι μόνον είναι ανίδεοι εξαιτίας των άλλων, αλλά και εξ’ αιτίας των ιδίων εαυτών τους. Διότι η αλήθεια είναι πικρή και ανεπιθύμητη από τους ανόητους προς βλάβη τους, ενώ το ψέμα είναι γλυκό και ευπρόσδεκτο. Οπως ακριβώς νομίζω γι’ αυτούς που νοσούν στα μάτια τους είναι ενοχλητικό να βλέπουν το φως, όμως το σκοτάδι τους είναι ευχάριστο και αγαπητό, αν και δεν επιτρέπει να βλέπουν. Αλλιώς πώς θα υπερίσχυαν πολλές φορές τα ψεύδη αντί των αληθειών, εάν δεν (επικρατούσαν) ενικούσαν εξ’ αιτίας της ευχαρίστησης (που επιφέρουν);

Ενώ λοιπόν, καθώς έλεγα, είναι δύσκολοι να το διδάσκεις, είναι ακόμα δυσκολότερο το να πασχίζεις εκ των υστέρων να διδάσκεις το ορθό, και μάλιστα όταν μερικοί έχουν ακούσει (έχουν πληροφορηθεί) τις ψευδείς γνώσεις από πολύ καιρό πριν, και δεν είναι μόνον αυτοί που έχουν εξαπατηθεί αλλά και οι πατέρες τους και οι παπούδες τους και σχεδόν όλοι οι προϋπάρξαντές τους. Δεν είναι πράγματι εύκολο από αυτούς να αφαιρέσεις τη γνώμη, που έχουν σχηματίσει, ούτε κι αν κάποιος πάρα πολύ τους αποδεικνύει ότι σφάλλουν. Ακριβώς καθώς νομίζω ότι είναι δύσκολο να πάρει πίσω από τους θρέψαντες κάποιος τα παιδιά τα έκθετα λέγοντας την αλήθεια, και μάλιστα όσα αν κάποιος αυτούς βεβαίωσε στην αρχή ότι δηλαδή ποτέ δεν θα τα έχαναν. Τόσο τούτο είναι ισχυρό, ώστε μάλλον τα ασύμφορα υποστηρίζουν για κτήμα τους και τα παραδέχονται, αν και για βλάβη τους, εφόσον έχουν από προτύτερα πειστεί, παρά να προσδεχτούν τα αγαθά ακούγοντάς τα μετά από καιρό.

Ο εμπνευσμένος Διδάσκαλος πρέπει να ‘ναι ένα φιλοσοφικό (κριτικό) πνεύμα που δεν εντάσσεται σε καμιά κατηγορία σκέψης, δεν εγκλωβίζεται σε ακραίες ταξινομήσεις· ένα πνεύμα που αρετή του είναι ο “τόκος ν καλῷ”* της φιλοσοφικής εγρήγορσης του άλλου, καταξίωση - ενσάρκωση της αγρύπνιας και της ελευθερίας του πνεύματος.

«Τό ληθές εδέναι, τό ψεύδος αγνοεν»


1. Δάω = διδάσκω, μανθάνω, αδαής = ανίδεος, ανήξερος, άπειρος

2. Διδάσκαλος (= δίδωμι, ὁ διδούς τήν δᾷδα) το φως, τη γνώση.

* και κατά το σώμα και κατά την ψυχή, Πλάτωνος, Συμπόσιον 206b

Πέτρος Ιωαννίδης, φιλόλογος καθηγητής 2ου ΓΕΛ Βούλας

Βούλα, 23 - ΙV - Βιέ

Διαφήμιση (2)

Διαφήμιση (1a)

ebdomi-dimosiefseis

Προτεινόμενο Video

Διαφήμιση

Επισκέπτες σε σύνδεση

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 310 guests και κανένα μέλος