Μάχη μεταξύ ενστίκτου και λογικής, μια μάχη που δίνουμε καθημερινά όλοι μας με τον εαυτό μας, είναι το θέμα που ανέκαθεν απεικόνιζε στους πίνακές του ο Βουλιώτης Βαγγέλης Παπαποστόλου.

Αριστούχος της σχολής Καλών Τεχνών, προσπαθεί μέσα από την ζωγραφική του να αλλάξει τον κόσμο, εκφράζοντας μια φιλοσοφία, μια θέση ζωής και παρακινόντας τους ανθρώπους να νιώσουν και να εκφραστούν μέσα από την τέχνη.

Σπούδασε στην Ελλάδα τεχνικός διακόσμησης στο ΙΕΚ Γλυφάδας, μετά φοίτησε στο 2ο έτος στο Middlesex University στο Λονδίνο και ύστερα πέρασε στη Σχολή Καλών Τεχνών εδώ στην Αθήνα, όπου και αποφοίτησε.

Η.Β. Πώς επέλεξες τη ζωγραφική ως τέχνη;

Β.Π. Τυχαία την επέλεξα στην αρχή, αλλά την αγάπησα πάρα πολύ. Την ημέρα που έδινα Πανελλήνιες συνειδητοποίησα ότι δεν θέλω να γίνω λογιστής όπως σκεφτόμουν μέχρι τότε και άκουσα μια κοπέλα δίπλα μου που έλεγε ότι ήθελε να γίνει ζωγράφος και είπα· θα γίνω κι εγώ ζωγράφος. Μέχρι τότε δεν είχα ζωγραφίσει ποτέ. Ξεκίνησα λοιπόν να ζωγραφίζω και με υπομονή και αγάπη μου βγήκε.

Επαγγελματικά πώς ανέπτυξες την ζωγραφική;

Όταν γύρισα στην Ελλάδα, ξεκίνησα πρώτα με θέατρο και video art γιατί αυτό σπούδασα στην Αγγλία. Συμμετείχα σε φεστιβάλ, σκηνοθέτησα κάποιες θεατρικές παραστάσεις (Μπέκετ και κάποια δικά μου). Όταν όμως ξεκίνησα να σπουδάζω στην Καλών Τεχνών άρχισα να ζωγραφίζω περισσότερο και να μου βγαίνουν «πράγματα» μέσα απ’ τη ζωγραφική, οπότε άρχισα να κινητοποιούμαι με κάποιες μικρές εκθέσεις ομαδικές και σιγά σιγά και κάποιες ατομικές.

Βάση των σπουδών σου, είχες την δυνατότητα να ασχοληθείς με κάτι πιο τεχνολογικό και να εξελιχθείς πιο εύκολα επαγγελματικά, δεδομένου ότι στην Ελλάδα η ζωγραφική αλλά και γενικά η τέχνη είναι δύσκολος δρόμος;

Είναι πολύ δύσκολο και γι’ αυτό διδάσκω κατά βάση για να ζω και για να μην κάνω εκπτώσεις στην τέχνη μου. Δηλαδή σπάνια ασχολούμαι με το πώς θα διοχετεύσω την τέχνη μου στην αγορά. Πιο πολύ ασχολούμαι με τη δημιουργία και όταν τελειώσει η δημιουργία τελειώνει κι αυτό που είχα να κάνω εγώ.

Πού διδάσκεις;

Διδάσκω στη Σιβιτανίδειο αυτή τη στιγμή και έχω σκοπό να ανοίξω κι έναν δικό μου χώρο, εικαστικό εργαστήριο, όπου θα διδάσκω σχέδιο και ζωγραφική, θα κάνω προετοιμασία για την Καλών Τεχνών.

Τώρα με την οικονομική κρίση ένα τέτοιο βήμα είναι δύσκολο; Θα υπάρχει πιστεύεις, απήχηση απ’ τον κόσμο γιατί η ζωγραφική όπως κι ο χορός θεωρείται απασχόληση πολυτελείας, οπότε είναι απ’ τα πρώτα έξοδα που περιορίζουν.

Πριν λίγα χρόνια, είναι αλήθεια ότι έδιναν εξετάσεις για την Καλών Τεχνών 2000 άτομα και πλέον· φέτος δώσανε 800. Οπότε σίγουρα θα πέσει λίγο η κίνηση. Απ’ την άλλη, από ιδιαίτερα μαθήματα που κάνω, βλέπω ότι οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να εκφραστούν μέσα απ’ την τέχνη, δημιουργικά. Οπότε έχουμε πολλούς ανθρώπους που έρχονται να μάθουν ζωγραφική για άλλους λόγους, που δεν στοχεύουν σε ένα Πανεπιστήμιο. Υπάρχει οικονομική κρίση μεν αλλά υπάρχει και ανάγκη να βγει όλη αυτή η θλίψη και ο πόνος που περνάνε. Και νομίζω ότι η ζωγραφική είναι ένα καλό μέσο γι’ αυτό.

Εκφράζεσαι μέσα από την ζωγραφική και πώς εμπνέεσαι για να δημιουργήσεις;

Εκφράζω τα πάντα μέσα απ’ τη ζωγραφική. Ο τρόπος που δουλεύω είναι για μεγάλο χρονικό διάστημα να μην ασχολούμαι καθόλου να φορτίζομαι με εμπειρίες και σκέψεις και μετά για ένα πάλι μεγάλο χρονικό διάστημα να ζωγραφίζω και να μην κάνω τίποτα άλλο. Κλείνομαι στο εργαστήρι· αυτό το κλασικό του καλλιτέχνη. Εμπνέομαι μέσα από προσωπικές ιστορίες, αλλά προσπαθώ πάντα να έχω μια οικουμενική απήχηση.

Προσπαθείς η τέχνη σου να είναι κατανοητή από τους πολλούς ανθρώπους ή  δεν σε ενδιαφέρει αυτό; Γιατί, πολλές φορές οι θεατές αναρωτιούνται «τι ήθελε να πει μ’ αυτό ο ποιητής»; 

Ναι, ισχύει αυτό, αλλά περισσότερο οφείλεται στην άγνοια και την έλλειψη παιδείας του κόσμου, παρά στο ότι ο ζωγράφος δεν επιδιώκει να καταλάβει ο κόσμος τι θέλει να πει. Θέλουμε να επικοινωνήσουμε πιστεύω, όλοι οι καλλιτέχνες, απλά πολλές φορές είτε δεν τα καταφέρνουμε λόγω έλλειψης τεχνικής, είτε γιατί είμαστε πολύ εγωιστές· αλλά συνήθως επειδή ο κόσμος δεν θέλει να καταλάβει.  

Από ποιούς καλιτέχνες έχεις εμπνευστεί;

Από τον Picasso· με έχει εμπνεύσει πάρα πολύ κυρίως επειδή ήταν πολυδιάστατος, ασχολήθηκε με πάρα πολλά μέσα και δεν τον ενδιέφερε να κινηθεί στα πλαίσια που είχαν κινηθεί οι προγενέστεροί του αλλά ήθελε να βρει κάτι καινούργιο. Με την ίδια λογική μου άρεσε κι ο Marcel Duchamp, ο οποίος είχε φτάσει την τέχνη στα όριά της, λέγοντας ότι «τέχνη πια είναι ό,τι πει ο καλιτέχνης ότι είναι». Κι αυτό μ’ αρέσει σαν ιδέα, γιατί τώρα πια, τέχνη είναι ό,τι πει ο γκαλερίστας ότι είναι. Οι γκαλερίστες κατά κύριο λόγο, δεν είναι εξειδικευμένοι, είναι τσιμπούρια της τέχνης στην ουσία και εμπορεύονται κάτι που ούτε καν το καταλαβαίνουν. 

Η ζωγραφική και γενικά η ανάπτυξη των τεχνών σε τι κατάσταση βρίσκεται στην Ελλάδα και ειδικότερα στη Βούλα;

Γενικότερα στον κόσμο θεωρώ ότι η ζωγραφική πια έχει γίνει αυτό που έλεγε ο τραγουδιστής Jim Morisson: “η ζωγραφική είναι οι πίνακες που στολίζουν την φυλακή μας”. Δηλαδή έχει γίνει ένα καθαρά διακοσμητικό στοιχείο, ή το κολοσσαίο μας θα έλεγα εγώ, ένα εφυσηχαστικό στοιχείο. Δεν λειτουργεί πια σαν μέσo αφύπνισης.

Όσον αφορά τη Βούλα, αυτό που μπορώ να πω είναι ότι δεν υπάρχει ανάπτυξη των τεχνών. Υπάρχουν όμως καλιτέχνες. Δηλαδή έχω πολλούς φίλους, μερικοί εκ των οποίων αυτοδίδακτοι, που έχουν πολύ πάθος κι αγάπη γι’ αυτό που κάνουν.

Τι θέματα ζωγραφίζεις; Θα μπορούσαμε να δώσουμε ένα όνομα στη ζωγραφική σου;

Το θέμα μου σε όλους τους πίνακες, από τότε που ξεκίνησα να ζωγραφίζω, είναι ένα: μάχη μεταξύ ενστίκτου και λογικής. Τι είναι ο άνθρωπος; είναι ζώο τελικά, είναι κάτι παραπάνω; Αυτό εκφράζεται με διάφορους τρόπους, με διάφορες σειρές που αποτελούνται από σκίτσα κυρίως και με τον τρόπο που δουλεύω βγαίνει ένας όγκος δουλειάς πολύ μεγάλος, πολύ εξπρεσιονιστικός. Ζωγραφίζω με τα πάντα, με κιμωλία με κραγιόν, με blanco, με ότι βρω μπροστά μου στην ουσία και όπου βρω μπροστά μου. Και απεικονίζονται διάφορες μάχες, για παράδειγμα μια μάχη που απεικόνιζα για πολύ καιρό είναι του λύκου με τον άνθρωπο, που είτε παγιδεύει ο ένας τον άλλον είτε κοροϊδεύει ο ένας τον άλλο. Όπου ο λύκος συμβολίζει το ένστικτο και ο άνθρωπος την λογική.   

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα έργα σου δεν είναι απλά μια έκφραση συναισθημάτων· μέσα απ’ αυτά δηλώνεις και μια θεωρία για τη ζωή.

Ναι, δηλώνουν μια φιλοσοφία, μια φιλοσοφία ότι η φύση και όλα τα πλάσματα της φύσης έχουν ίδια αξία. Εννοώ τι είναι ο άνθρωπος και τι είναι ένα σκαθάρι. Αποτελούνται κι οι δύο από μόρια, κύτταρα, από νετρόνια, στην ουσία από ενέργεια, το ίδιο είμαστε. Δεν ξέρω γιατί έχει μεγαλύτερη αξία ο άνθρωπος και λιγότερη το σκαθάρι.

Πώς θα μπορούσες να ζωγραφίσεις τη σημερινή κατάσταση της οικονομικής αλλά και πολιτικής κρίσης που διανύουμε;

Δεν υπάρχει για μένα η κρίση, δεν υπάρχει το χρέος δεν υπάρχει τίποτα απ’ όλα αυτά τα οποία συζητάνε. Είναι ένα δημιούργημα κάποιων ανθρώπων, έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν και θα ξαναγίνει λόγω συμφερόντων.

Δεν ξέρω πώς θα το ζωγράφιζα, δεν νομίζω ότι μπορεί να ζωγραφιστεί αυτό το πράγμα. Ίσως ένας λαβύρινθος να ήταν ότι πιο κοντά σ’ αυτό που ζούμε, αλλά χωρίς έξοδο.

Έχεις ετοιμάσει κάποια έκθεση που μπορούμε να δούμε τα έργα σου;

Υπάρχει μια ομαδική έκθεση, ένα bazaar στην ουσία, που οι τιμές είναι πολύ πιο χαμηλές ώστε να μπορούν όλοι οι άνθρωποι να αγοράσουν κάποια έργα τέχνης και να μην παίρνουν αντίγραφα ή αφίσες. Επίσης λειτουργεί στην ίδια γκαλερί – την Μ-Art Gallery – στο Κολωνάκι, μια ατομική μου έκθεση.

Τι θα συμβούλευες κάποιον που θέλει να ακολουθήσει τη ζωγραφική ως επάγγελμα.

Σαν επάγγελμα, για να βγάζεις χρήματα απ’ αυτό είναι δύσκολο. Δηλαδή εγώ δεν γνωρίζω κανέναν στο χώρο που να τα έχει καταφέρει μόνο και μόνο απ’ τη ζωγραφική, αλλά παρ’ όλα αυτά είναι υπέροχος τρόπος για να αλλαξεις τον κόσμο και τον εαυτό σου, γιατί για εμένα είναι μια δύναμη η ζωγραφική όπως και κάθε τέχνη.

Τι να περιμένουμε από εσένα το νέο έτος;

Λέω να ασχοληθώ με το θέατρο πάλι· θεωρώ ότι είναι πιο δυναμικό και στην εποχή της κινούμενης εικόνας που ζούμε, οι άνθρωποι είναι πιο συνηθισμένοι στην τηλεόραση και σε κάθε τι που έχει ήχο και εικόνα· το χρειάζονται αυτό και αισθάνονται πιο εύκολα πράγματα μέσα απ’ το θέατρο. Έχω γράψει ένα θεατρικό το οποίο θα γίνει ένα μονόπρακτο, μονόλογος – μονόπρακτο, το οποίο θα το “ανεβάσουμε” στα Εξάρχεια, στο υπόγειο ενός εκδοτικού οίκου και θα είναι μια κατάσταση έτσι, επαναστατική ας πούμε. Θα ενημερώσουμε το κοινό της εφημερίδας για την ημερομηνία της παράστασης.

Βαγγέλη σ’ ευχαριστώ πολύ και περιμένουμε το έργο σου.