«Ο θυμός κρείσσων των βουλευμάτων». 
                                       Ευριπίδη “Μήδεια”
(Σε ελεύθερη μετάφραση: Στο θυμό η λογική δεν χαλιναγωγεί τις αποφάσεις).

Σε προηγούμενα άρθρα μου* είχα αναφερθεί πάλι στη  Μήδεια.
Σε μια σύντομη εισαγωγική σύνδεση,  η Μήδεια φέρεται  σαν κόρη του βασιλιά της Κολχίδας Αιήτη και εγγονή του θεού Ήλιου.  Είχε βοηθήσει τον Ιάσονα, να κλέψει από τον πατέρα της, το Χρυσόμαλλο  Δέρας.  Η Μήδεια αγάπησε τον Ιάσονα,  πρόδωσε τον γονιό της και σε συνέχεια στην καταδίωξη, σκότωσε και κομμάτιασε τον ετεροθαλή αδελφό της τον Άψυρτο. Τα κομματάκια του τα έριχνε στη θάλασσα, για να τα μαζεύει ο Αιήτης,  που έτρεχε από πίσω τους και να καθυστερεί την δίωξη. 
Ο Ιάσων σε συνέχεια, κατά τα προσυμφωνηθέντα, παρέδωσε το κλεμμένο Δέρας το Χρυσόμαλλο, στον βασιλιά της Ιωλκού Πελία,  με σκοπό  να πάρει πίσω το θρόνο  του πατέρα του, αλλά ο σφετεριστής το αρνήθηκε.  Εδώ  παρεμβαίνει  εκδικητικά η Μήδεια. Μεταμορφώνεται σε ιέρεια της Άρτεμης  και με το καλοσυνάτο χαμόγελό της, πείθει τις κόρες του να τον ξανανιώσουν, βράζοντάς  τον στη χύτρα, μαζί με  τα ματζούνια της. Από τη χύτρα που έβραζε,  ο Πελίας δεν ξαναβγήκε ποτέ ζωντανός.
(Οβιδίου: Μεταμορφώσεις)
Το ζευγάρι φεύγει πάλι καταδιωκόμενο, αναζητώντας καταφύγιο.  Στο νησί των Φαιάκων βρίσκει κλειστή την πόρτα από τη  Κίρκη, που συμβαίνει να είναι και αδελφή του πατέρα της Μήδειας, του Αιήτη η οποία έχει ήδη μάθει τα καμώματά της. Περνώντας από την Κρήτη, εξαπατά τον Μίνωα. Με δηλητηριασμένο βέλος σημαδεύει στην ευαίσθητη μοναδική φλέβα του τον χάλκινο γίγαντα φρουρό της Κρήτης  Τάλω και τον σκοτώνει. 
Τώρα τους βρίσκομε να τρέχουν για Κόρινθο.
Η Κόρινθος έχει προστάτη τον Ήλιο και η μάγισσα Μήδεια σαν εγγονή του Ήλιου, γίνεται καλοδεχούμενη.  Καταφέρνει μάλιστα με τα μαγικά της  να σταματήσει και μια επιδημία.  Το ζευγάρι έχει γίνει ονομαστό στην περιοχή,  έχει μάλιστα  αποκτήσει και δυό γιούς,  τον Φέρητα και τον Θεσσαλό ή Μέρμερο.
Εδώ, στην Κόρινθο, βασιλιάς είναι ο Κρέων. Έχει μια κόρη, την  Γλαύκη ή   Κρέουσα, την οποία ο Ιάσων καλοβλέπει,  σκοπεύει δε  να την παντρευτεί και να χωρίσει από την Μήδεια. Η Μήδεια όταν το μαθαίνει εξοργίζεται, θέλει να εκδικηθεί. Καταστρώνει σχέδιο εξόντωσης της οικογένειας του Κρέοντα, αλλά και των παιδιών της για  να πονέσει τον άπιστο Ιάσωνα.  Το σχέδιο επιτυγχάνει. Η Γλαύκη και  ο Κρέων παλεύουν με  φρικτό θάνατο από δηλητήριο· τα παιδιά αιμορραγούν νεκρά κάτω από το μαχαίρι της Μήδειας και ο Ιάσων, με ένα σάπιο μαδέρι στο κεφάλι κείτεται νεκρός στο χώμα. Η Μήδεια τώρα καταφεύγει στην Αττική κοντά στον βασιλιά Αιγέα για να τον ταϊσει με “αρσενικοβότανο”. Σε αντάλλαγμα έχει  καταφύγιο και  προστασία.
Ο Ευριπίδης στην ομώνυμη βραβευμένη τραγωδία του, περιγράφει με τη δική του εκδοχή τα γεγονότα της Κορίνθου.
  
Η τραγωδία  αυτή  αρχίζει με το ζευγάρι να είναι στην Κόρινθο στις παραμονές του χωρισμού του.
«Όλα τα φοβάται η γυναίκα, όταν όμως την ντροπιάσουν στο κρεβάτι, μυαλό πιο άγριο δεν γίνεται».
Και επειδή ξέρει ότι ο Ιάσων αγαπά πολύ τα παιδιά, θέλει να τα σκοτώσει μαζί με την Γλαύκη και αυτά, για να του προσφέρει περισσότερη οδύνη. Ο Ιάσων, άθυρμα και θύμα έκφρασης των υστερόβουλων προσωπικών του συμφερόντων, προσπαθεί να πείσει τη Μήδεια, ότι την χωρίζει γιατί την αγαπά και θέλει να της προσφέρει μια καλύτερη ζωή.  Και τελικά μπροστά στην άκαμπτη Μήδεια, αμύνεται  με επίθεση:  «Και ποιά νομίζεις πως ήσουνα, μια βάρβαρη». Η Μήδεια νοιώθει τώρα  την  βαθειά  ισοπέδωσή της, αλλά αλλάζει τακτική και του χαμογελά,   ενώ το μυαλό της δουλεύει δαιμονικά: «Με φωτιά ή  με μαχαίρι»,  εννοώντας  την ικανοποίηση της οργής της: Να σκοτώσει τη Γλαύκη μαζί και τα παιδιά του Ιάσονα που είναι και δικά της παιδιά. Το τελευταίο -σκέφτεται στο αρρωστημένο της μυαλό, πως θα του επιφέρει περίσσιο πόνο.  Και αποφαίνεται: «Καλά μοναχά, να μου φροντίσεις τα παιδιά», και δείχνοντας ένα  δεύτερο χαμόγελο  τον αποκοιμίζει.  Σε συνέχεια μαθαίνομε πως ήδη έχει ετοιμάσει  φαρμακερό πέπλο και προκλητικό  στεφάνι χρυσαφένιο, ποτισμένο και  αυτό  με φονικό δηλητήριο: Είναι τα  δήθεν δώρα ευγνωμοσύνης προς τη Γλαύκη... Η Γλαύκη μωρόδοξη και φιλάρεσκη, στο αντίκρυσμα των δώρων της χαίρεται  και πάραυτα τα  δοκιμάζει. Τώρα το μοιραίο έρχεται  με φρικτούς πόνους. Τρέχει κοντά της ο δύστυχος πατέρας της. Μπερδεύεται στο πέπλο, δηλητηριάζεται και αυτός. Το μίσος τώρα για εκδίκηση αποζητά την ολοκλήρωσή.
Ο Ευριπίδης, πάντα ευρηματικός  προσθέτει  καταλυτική λεπτομέρεια  και την βάζει να σφάζει, ακόμα και τα  ίδια της τα παιδιά. Έτσι θέλει να προκαλέσει περισσότερο πόνο στον Ιάσωνα. «Θα τον εκδικηθώ με ότι αγάπησε», στιχ.  805. 
Ο Ιάσων στην απόγνωσή του  τρέχει. Στο μουράγιο, ένα σαπισμένο μαδέρι από το καράβι του την Αργώ, πέφτει κατακέφαλα και τον σκοτώνει. 
Κοντά στο κακό ο Χορός με  ρυθμό σε ανάπαιστο μέτρο  καταδηλώνει τον μισογυνισμό του Ευριπίδη: «Κι αν, η γυναίκα στη φύση της είναι να μην κάνει ποτέ το καλό, όμως για το κακό είναι μεγάλη δασκάλα», στ. 409.  
Η Μήδεια τώρα ζητά αραξοβόλι στην Αττική κοντά στον βασιλιά Αιγέα, με αντάλλαγμα τη θεραπεία της ατεκνίας του με μαγιοβότανα.   «Θα δέσω παλαμάρι επάνω σου, σαν πάω στην Αθήνα», σκέπτεται υστερόβουλα και  ξετσίπωτα.  (Εκ  τούδ΄αναψόμεσθα κάλών, μολόντες  άστυ και πόλισμα. Παλλάδος, στιχ   770).
Ο Ευριπίδης ανατρεπτικός συγγραφέας και μελετητής των ανθρωπίνων ψυχικών καταστάσεων, εκθέτει με τη “Μήδεια” τον μισογυνισμό του, συνθέτοντας  την εκδικητική οργή στη δαιμονική  ψυχή της, χωρίς όμως να της δίνει το ελαφρυντικό της γυναίκας που αγαπά και περιφρονείται. Παραγνωρίζει την ιδιάζουσα σε αυτή παθολογική ψυχική περίπτωση, η οποία την οδηγεί σε καταστάσεις μη ελεγχόμενες από τις φρένες  εξ ου και γίνονται φονικές. 
γιάννης κορναράκης του μάνθου

• “Φρίξος, Ελλη  και Χρυσόμαλλο Δέρας”, Εφ. Εβδόμη  16.4.11
• “Ιάσωνας ο Μονοσάνδαλος”, Εφ. Εβδόμη 14. 5.11

* Θα διερωτάσθε τι έγινε τελικά η Μήδεια.  Μετά την Αθήνα τη βρίσκομε στη χώρα των Μήδων, όπου  γέννησε παιδί τον Μήδο. Από τότε  στη χώρα εκείνη οι κάτοικοί της έπαυσαν να λέγονται Αριοι  και έγιναν Μήδοι.

Βοηθήματα.      
A. Lesky: “Η Τραγική Ποίηση των Αρχαίων Ελλήνων”, Εκδ. ΜΙΕΤ
1) Ευριπίδου: “Μήδεια”,  Εκδ. επικαιρότητα
2) Λεξικό του Αρχαίου Κόσμου, Εκδ. Δομή
3) Απολλωνίου Ροδίου, ”Αργοναυτικά”, Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
4) Ελληνική Μυθολογία. Εκδ. Εκδοτική Αθηνών
5) Οβίδίου “Μεταμορφώσεις”.